EN       : انتخاب زبان
   صفحه اصلی |  پیوندهای مفید | نمودار سازمانی | ورود به سايت  |  تماس با ما
پایش محیط های دریایی- پایش دریای خزر
پایش محیطی و پردازش داده های دریای خزر ( Environmental Monitoring and Data Processing of the Caspian Sea)
علی‌رغم مطالعاتی که تاکنون توسط پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در بخش جنوبی حوضه ی دریای خزر  شده، در مقایسه با کشور های همجوار داده ها و اطلاعات از بخش جنوبی دریای خزر و سواحل ایران بسیار کم  و نامنسجم است. از این رو پژوهشگاه ملی علوم  اقیانوسی و جوی جهت تکمیل مطالعات و برای برآورده نمودن نیازهای علمی کشور در بخش های دانشگاهی، مدیریتی و اجرایی طرح پایش محیطی و پردازش داده های خزر را در راس برنامه های اجرایی خود قرار داده است. این طرح در پژوهشگاه به پایان رسیده است. در این طرح شامل اطلاعات دریایی در شاخه‌های اصلی اقیانوس‌شناسی ( زمین‌شناسی دریا، فیزیک دریا ، زیست‌شناسي دریا و شیمی دریا ) می باشد.
بخشی از عملیات میدانی و آزمایشگاهی انجام شده در طرح مذکور:

 

  زیست دریا

با هدف پایش زیستی دریای خزر، فراوانی فیتوپلانکتون ها در محدوده آب­های جنوبی دریای خزر از زمستان 1390 لغایت تابستان 1391 برآورد گردید. در هر ترانسکت، نمونه برداری با بطری نیسکین از ستون آب (سطح، 10 متر، 20 متر) ایستگاه های در نظر گرفته شده انجام شد. از هر عمق، یک لیتر آب دریا (با سه تکرار) برداشت شد و تثبیت نمونه ها با استفاده از محلول لوگول صورت گرفت.

نمونه برداری در محدوده آب های جنوبی دریای خزر

 

شناسایی و برآورد فراوانی فیتوپلانکتون ها درآزمایشگاه با استفاده ازلامSEDGEWICK–RAFTER ، میکروسکوپ نوری معمولی Nikon مدل 80i، میکروسکوپ فلورسنت Zeiss مدل Axioskop 2 plus و کلیدهای شناسایی معتبر در آزمایشگاه های زیست شناسی دریا در تهران و پایگاه نوشهر انجام شد.

 

شناسایی فیتوپلانکتون ها با استفاده از میکروسکوپ فلورسنت

 

شناسایی فیتوپلانکتون ها با استفاده از میکروسکوپ نوری معمولی

 

بررسی های صورت گرفته، حاکی از غالبیت گونه های Exuviaella cordata و  Prorocentrum micansاز دوتاژکداران و گونه  Pseudonitzschia seriataاز دیاتومه های غیر مرکزی طی دوره تحقیق بود.

 

تهیه کننده: دکتر ندا مهدی پور، عضو هیئت علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی.

 

 زمین شناسی دریا

 با توجه به رشد روز افزون جمعيت، رشد اقتصادی و صنعتی ايران و كشورهای منطقه و پتانسيل های بي شمار سواحل در توسعه کشور، ايجاد يک برنامه مدون علمی ملي برای بررسی تأثير متقابل سواحل – انسان و راهکارهای حفظ سواحل از تخريب و استفاده غير علمي، امری اجتناب ناپذير است. اولين گام در چنين برنامه‌ای مطمئناً شناخت محيطي از وضعيت سواحل و نحوه دگرگوني آن است.

بر اين اساس نخستين گام برای برآورده نمودن نيازهای حياتی هر منطقه و مشکلات آن و آمادگي برای آگاه نمودن برنامه ريزان و تصميم گيران در ارتباط با وضعيت سواحل، انجام پايش محيطي خطوط ساحلي كشور در بخش جنوبی دریای خزر است. در این راستا پایش خطوط ساحلی جنوبی خزر در این طرح  گنجانده شده، که نمونه برداری های آن انجام شده است. نمونه های رسوبی برداشت شده برای انجام آزمایش های دانه بندی و رسوب شناسی به آزمایشگاه پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در نوشهر منتقل شده اند. 

 

- نمونه برداری از خطوط ساحلی دریای خزر 

 

سواحل جنوبی دريای خزر در ايران از آستارا در منتهی اليه غربي تا خليج حسين‌قلي در منتهی‌اليه شرقي كشيده شده است و برحسب بستر زمين‌ساختي ناحيه، پستي و بلندی‌، اثر اقليم، عوامل هيدرولوژيک و هيدروديناميک، داراي انواع و گستره‌‌های گوناگونی از عوارض ساحلي است. جهت بررسی ویژگی های خطوط ساحلی سواحل جنوبي درياي خزر بیش از 100 نمونه رسوبی توسط مهندس حسین باقری و همکاران پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در مرکز پژوهشی نوشهر برداشت گردید. همچنین ریخت شناسی ، ویژگی های عمومی سواحل و پیشینه وقوع سونامی احتمالی در سواحل جنوبی دریای خزر توسط  آقای مهندس امیر مسعود سالاری ( دانشجوی دکتری زلزله از دانشگاه North West  امریکا ) و مهندس باقری بررسی گردید.

 

 

نقشه موقعیت مناطق نمونه برداری شده

استان گلستان

  در جنوب‌شرق خزر (استان گلستان)، ساحل چه در بخش خشكی و چه در بخش فراساحل بسيار كم‌شيب است و به همين دليل امكان ورود امواج مرتفع به ساحل وجود ندارد و بر همين اساس، در اين ناحيه ساحل از نوع ريزدانه و عموما گلی و گلی ماسه ای می باشد  و حالت تالابي دارد به گونه‌ای كه در برخي مناطق خط ساحلي چندان واضح نيست. تعداد 12 نمونه رسوبی با فاصله 6 کیلومتری از یکدیگر در خطوط ساحلی استان برداشت گردید.

 

 

نمایی از سواحل استان گلستان

  سواحل استان مازندران

سواحل استان مازندران که از ویژگی های منحصر بفردی همچون زبانه ماسه ای میانکاله و نزدیکی کوه و جنگل و دریا در بخش های غربی برخوردار است. در اين ناحيه ساحل عموما از نوع ماسه ای و در بخش هایی مانند سینگان و رامسر از نوع قلوه سنگی می باشد. تعداد 50 نمونه رسوبی از سواحل این استان برداشت گردید. همچنین بسیاری از مناطق ساحلی در این استان از نوع مصنوعی و ساخته دست انسان بوده که ساخت ویلا تصرف شده است.

 

 

 نمایی از سواحل استان مازندران

سواحل استان گیلان

سواحل استان گیلان  با داشتن مناظر منحصر بفرد و زیبا از رودسر تا آستارا ویژگی های رسوب شناسی و ریخت شناسی متفاوتی را نشان می دهند. به طوریکه از رودسر تا بندر انزلی سواحل از نوع ماسه ای و از انزلی تا رضوانشهر از نوع  ماسه ای- قلوه سنگی ، از رضوانشهر تا اسالم ماسه ای قلوه سنگی و برخی نقاط کاملا قلوه سنگی و از اسالم تا آستارا عموما ماسه ای می باشد. همچنین تالاب های این استان ویژگی منحصر بفردی دارد. در تمامی نوار ساحلی به دلیل نوسانات دریا تالاب های بزرگ و کوچک تشکیل شده است که مهمترین آنها تالاب انزلی، تالاب کیاشهر می باشند.  تعداد 45 نمونه رسوب جهت بررسی دقیق رسوب شناسی از خطوط ساحلی این استان برداشت گردید.

 

   

نمایی از سواحل استان گیلان

نمایی از تالاب کیاشهر

 تهیه کننده: مهندس حسین باقری، سرپرست ایستگاه پژوهشی نوشهر

 

 

 

 

پایش محیطی و پردازش داده های دریای خزر ( Environmental Monitoring and Data Processing of the Caspian Sea)
علی‌رغم مطالعاتی که تاکنون توسط پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در بخش جنوبی حوضه ی دریای خزر  شده، در مقایسه با کشور های همجوار داده ها و اطلاعات از بخش جنوبی دریای خزر و سواحل ایران بسیار کم  و نامنسجم است. از این رو پژوهشگاه ملی علوم  اقیانوسی و جوی جهت تکمیل مطالعات و برای برآورده نمودن نیازهای علمی کشور در بخش های دانشگاهی، مدیریتی و اجرایی طرح پایش محیطی و پردازش داده های خزر را در راس برنامه های اجرایی خود قرار داده است. این طرح در پژوهشگاه به پایان رسیده است. در این طرح شامل اطلاعات دریایی در شاخه‌های اصلی اقیانوس‌شناسی ( زمین‌شناسی دریا، فیزیک دریا ، زیست‌شناسي دریا و شیمی دریا ) می باشد.
بخشی از عملیات میدانی و آزمایشگاهی انجام شده در طرح مذکور:

 

  زیست دریا

با هدف پایش زیستی دریای خزر، فراوانی فیتوپلانکتون ها در محدوده آب­های جنوبی دریای خزر از زمستان 1390 لغایت تابستان 1391 برآورد گردید. در هر ترانسکت، نمونه برداری با بطری نیسکین از ستون آب (سطح، 10 متر، 20 متر) ایستگاه های در نظر گرفته شده انجام شد. از هر عمق، یک لیتر آب دریا (با سه تکرار) برداشت شد و تثبیت نمونه ها با استفاده از محلول لوگول صورت گرفت.

نمونه برداری در محدوده آب های جنوبی دریای خزر

 

شناسایی و برآورد فراوانی فیتوپلانکتون ها درآزمایشگاه با استفاده ازلامSEDGEWICK–RAFTER ، میکروسکوپ نوری معمولی Nikon مدل 80i، میکروسکوپ فلورسنت Zeiss مدل Axioskop 2 plus و کلیدهای شناسایی معتبر در آزمایشگاه های زیست شناسی دریا در تهران و پایگاه نوشهر انجام شد.

 

شناسایی فیتوپلانکتون ها با استفاده از میکروسکوپ فلورسنت

 

شناسایی فیتوپلانکتون ها با استفاده از میکروسکوپ نوری معمولی

 

بررسی های صورت گرفته، حاکی از غالبیت گونه های Exuviaella cordata و  Prorocentrum micansاز دوتاژکداران و گونه  Pseudonitzschia seriataاز دیاتومه های غیر مرکزی طی دوره تحقیق بود.

 

تهیه کننده: دکتر ندا مهدی پور، عضو هیئت علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی.

 

 زمین شناسی دریا

 با توجه به رشد روز افزون جمعيت، رشد اقتصادی و صنعتی ايران و كشورهای منطقه و پتانسيل های بي شمار سواحل در توسعه کشور، ايجاد يک برنامه مدون علمی ملي برای بررسی تأثير متقابل سواحل – انسان و راهکارهای حفظ سواحل از تخريب و استفاده غير علمي، امری اجتناب ناپذير است. اولين گام در چنين برنامه‌ای مطمئناً شناخت محيطي از وضعيت سواحل و نحوه دگرگوني آن است.

بر اين اساس نخستين گام برای برآورده نمودن نيازهای حياتی هر منطقه و مشکلات آن و آمادگي برای آگاه نمودن برنامه ريزان و تصميم گيران در ارتباط با وضعيت سواحل، انجام پايش محيطي خطوط ساحلي كشور در بخش جنوبی دریای خزر است. در این راستا پایش خطوط ساحلی جنوبی خزر در این طرح  گنجانده شده، که نمونه برداری های آن انجام شده است. نمونه های رسوبی برداشت شده برای انجام آزمایش های دانه بندی و رسوب شناسی به آزمایشگاه پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در نوشهر منتقل شده اند. 

 

- نمونه برداری از خطوط ساحلی دریای خزر 

 

سواحل جنوبی دريای خزر در ايران از آستارا در منتهی اليه غربي تا خليج حسين‌قلي در منتهی‌اليه شرقي كشيده شده است و برحسب بستر زمين‌ساختي ناحيه، پستي و بلندی‌، اثر اقليم، عوامل هيدرولوژيک و هيدروديناميک، داراي انواع و گستره‌‌های گوناگونی از عوارض ساحلي است. جهت بررسی ویژگی های خطوط ساحلی سواحل جنوبي درياي خزر بیش از 100 نمونه رسوبی توسط مهندس حسین باقری و همکاران پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در مرکز پژوهشی نوشهر برداشت گردید. همچنین ریخت شناسی ، ویژگی های عمومی سواحل و پیشینه وقوع سونامی احتمالی در سواحل جنوبی دریای خزر توسط  آقای مهندس امیر مسعود سالاری ( دانشجوی دکتری زلزله از دانشگاه North West  امریکا ) و مهندس باقری بررسی گردید.

 

 

نقشه موقعیت مناطق نمونه برداری شده

استان گلستان

  در جنوب‌شرق خزر (استان گلستان)، ساحل چه در بخش خشكی و چه در بخش فراساحل بسيار كم‌شيب است و به همين دليل امكان ورود امواج مرتفع به ساحل وجود ندارد و بر همين اساس، در اين ناحيه ساحل از نوع ريزدانه و عموما گلی و گلی ماسه ای می باشد  و حالت تالابي دارد به گونه‌ای كه در برخي مناطق خط ساحلي چندان واضح نيست. تعداد 12 نمونه رسوبی با فاصله 6 کیلومتری از یکدیگر در خطوط ساحلی استان برداشت گردید.

 

 

نمایی از سواحل استان گلستان

  سواحل استان مازندران

سواحل استان مازندران که از ویژگی های منحصر بفردی همچون زبانه ماسه ای میانکاله و نزدیکی کوه و جنگل و دریا در بخش های غربی برخوردار است. در اين ناحيه ساحل عموما از نوع ماسه ای و در بخش هایی مانند سینگان و رامسر از نوع قلوه سنگی می باشد. تعداد 50 نمونه رسوبی از سواحل این استان برداشت گردید. همچنین بسیاری از مناطق ساحلی در این استان از نوع مصنوعی و ساخته دست انسان بوده که ساخت ویلا تصرف شده است.

 

 

 نمایی از سواحل استان مازندران

سواحل استان گیلان

سواحل استان گیلان  با داشتن مناظر منحصر بفرد و زیبا از رودسر تا آستارا ویژگی های رسوب شناسی و ریخت شناسی متفاوتی را نشان می دهند. به طوریکه از رودسر تا بندر انزلی سواحل از نوع ماسه ای و از انزلی تا رضوانشهر از نوع  ماسه ای- قلوه سنگی ، از رضوانشهر تا اسالم ماسه ای قلوه سنگی و برخی نقاط کاملا قلوه سنگی و از اسالم تا آستارا عموما ماسه ای می باشد. همچنین تالاب های این استان ویژگی منحصر بفردی دارد. در تمامی نوار ساحلی به دلیل نوسانات دریا تالاب های بزرگ و کوچک تشکیل شده است که مهمترین آنها تالاب انزلی، تالاب کیاشهر می باشند.  تعداد 45 نمونه رسوب جهت بررسی دقیق رسوب شناسی از خطوط ساحلی این استان برداشت گردید.

 

   

نمایی از سواحل استان گیلان

نمایی از تالاب کیاشهر

 تهیه کننده: مهندس حسین باقری، سرپرست ایستگاه پژوهشی نوشهر

 

 

 

 

کلیه حقوق این پورتال متعلق به پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی است.
طراحی پورتال و بهینه سازی (SEO) : شرکت راهبر