EN       : انتخاب زبان
   صفحه اصلی |  اعضای هیأت علمی |  برنامه های علمی | ورود به سايت  |  تماس با ما



مقدمه

افزایش مصرف سوخت های فسیلی منجر به افزایش قابل ملاحظه غلظت دی اکسید کربن در اتمسفر شده است. هنگامی که دی اکسید کربن  (CO2)موجود در اتمسفر توسط آب دریا جذب می شود، واکنش های شیمیایی در آب رخ می دهد که باعث کاهش pH آب دریا و درنتیجه کاهش غلظت یون کربنات و حالت اشباع کانی های کربنات کلسیم (مهم از نظر بیولوژیکی) می شود. ورود مقادیر قابل توجه مواد مغذی از طریق رواناب ها به محیط دریا، همچنین می تواند بر اسیدیته آبهای ساحلی تأثیر بگذارد. مطالعات نشان داده اند كه کاهش حالت اشباع كربنات كلسیم در محیط می تواند تأثیر چشمگیری بر عملکرد برخی از گونه های دریایی مانند نرم تنان صدف دار، توتیا، مرجان های مناطق کم عمق، مرجان های دریایی عمیق و شناورزی ها داشته باشد. پژوهشگران پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی ایران از سال 2012 آنالیز شیمی کربنات آب دریا را در برخی از مناطق مرجانی خلیج فارس آغاز کرده اند. نتایج مطالعات حاکی از نوسانات و تغییرات قابل توجه در شیمی کربنات در مناطق کم عمق ناشی از تغییرات روزانه، ماهانه، فصلی و چندسالانه شرایط محیطی است (Saleh et al. 2020). با این حال به نظر می رسد، همسو با سایر نقاط دریایی جهان، خلیج فارس نیز در بلند مدت باید درگیر کاهش pH یا به عبارتی افزایش تدریجی اسیدیته باشد  (Saleh 2020). با این حال، اطلاعات ما در مورد تغییرات طبیعی و روند تغییرات بلند مدت اسیدیته در محیط های دریایی اطرافمان بسیار محدود است و نیاز به توجه ویژه دارد.

هدف

شبکه پایش اسیدی شدن دریاهای ایران، شبکه ای از مناطق ساحلی در شمال و جنوب کشور خواهد بود. برای شروع ، شبکه پایش با 4 منطقه در نوار ساحلی جنوبی (با همکاری بخش های مختلف) شامل ایستگاه دریای عمان (مرکز اقیانوس شناسی چابهار)، ایستگاه تنگه هرمز (مرکز اقیانوس شناسی بندرعباس)، ایستگاه جزیره کیش (اداره محیط زیست سازمان منطقه آزاد جزیره کیش) و ایستگاه بوشهر در شمال خلیج فارس (مرکز اقیانوس شناسی بوشهر) آغاز به کار کرده است (شکل 1). از داده ها برای تعیین شرایط محلی و تهیه مبانی اولیه برای اندازه گیری تغییرات آینده استفاده می شود. مشخصات این شبکه در پورتال  شبکه پایش جهانی اسیدی شدن اقیانوس ها (GOA-ON)  نیز به ثبت رسیده است.

داده های IrOA-ON در پورتال مرکز ملی داده های اقیانوسی ایران (INCOD) ثبت خواهد شد.

فعالیت "شبکه پایش اسیدی شدن دریاهای ایران" یکی از فعالیت های اصلی در برنامه کلان "پایش ساحلی دریاهای پیرامونی ایران (ICMP)" در پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی است.

مناطق و همکاران نمونه برداری

همکاران این برنامه، نمونه برداری آب دریا را حتی المقدور در قالب بخشی از برنامه های پایشی خود (برنامه های جاری موجود) انجام خواهند داد و در نهایت به داده ها دسترسی پیدا می کنند تا در استراتژی های مدیریتی خود مورد استفاده قرار دهند. همکاران این برنامه پژوهشگرانی از پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی وعلوم جوی (INIOAS)، پژوهشگران سایر ارگان ها و موسسات دریایی و داوطلبان محلی خواهند بود (جدول 1).

 

جدول 1- مناطق و همکاران نمونه برداری در برنامه پایش اسیدی شدن دریاهای ایران

 

 

روش

نمونه های آب باید هر دو هفته یکبار توسط همکاران نمونه برداری در هر نقطه (نمونه دوتایی) همراه با ثبت دما و شرایط جوی و محیطی برداشته شود (شکل 1) ، سپس جعبه های کامل (شامل 8 نمونه) (هر دو ماه یک بار) به آزمایشگاه شیمی پژوهشگاه در تهران برای آنالیز و تحلیل پارامترهای مرتبط با اسیدی شدن، و آزمایشگاه شیمی نوشهر برای آنالیز مواد مغذی ارسال می شود.

برای یکسان سازی و تسهیل عملیات نمونه برداری، IrOA-ON  پک هایی شامل جعبه جهت نگهداری و ارسال امن نمونه ها، هشت بطری نمونه برداری، دماسنج دیجیتال، دستکش، محلول برای تثبیت نمونه ها و آموزش (از جمله آموزش های مربوط به سلامتی و ایمنی) را برای همکاران نمونه گیری تامین خواهد کرد (شکل 2). نمونه برداری برای این هدف، کار پیچیده ای نیست و همکاران نمونه بردار براحتی می توانند با مطالعه روش استاندارد پیوست، نمونه برداری را با رعایت نکات مهم انجام دهند.

 

• داده های حاصل از آنالیز نمونه ها در مرکز ملی داده های اقیانوسی ایران (INCOD) ثبت خواهد شد و در صورت درخواست در دسترس قرار می گیرند.

 

 شکل 1- نقاط نمونه برداری شبکه پایش اسیدی شدن دریاهای ایران

 

شکل 2- پک های نمونه برداری در برنامه پایش اسیدی شدن دریاهای ایران

 

 

منابعی برای همکاران نمونه برداری

برگه ثبت نمونه برداری [Doc I] - فرم قابل دانلود برای همکاران نمونه برداری برای ثبت شرایط در زمان نمونه برداری آب.

اطلاعات ایمنی در مورد کار با محلول کلرید جیوه اشباع [Doc II] - اطلاعات ایمنی قابل دانلود برای کلرید جیوه که برای تثبیت نمونه های آب دریا مورد استفاده قرار می گیرد.

پروتکل نمونه برداری IrOA-ON برای قلیاییت کل و کربن معدنی محلول کل [Doc III] - برگه دستورالعمل قابل دانلود در مورد نحوه برداشت و تثبیت نمونه آب.

برچسب آدرس برگشتی [Doc IV] - برچسب برای استفاده در هنگام ارسال جعبه های نمونه به آزمایشگاه شیمی واقع در تهران.


 

 پژوهشگر مسئول

دکتر ابوالفضل صالح (saleh@inio.ac.ir)

 
  مراجع

 The Global Ocean Acidification Observing Network (GOA-ON) is a collaborative international approach to document the status and progress of ocean acidification in open-ocean, coastal, and estuarine environments, to understand the drivers and impacts of ocean acidification on marine ecosystems, and to provide spatially and temporally resolved biogeochemical data necessary to optimize modelling for ocean acidification

 

 

[1]

Saleh A, JV Samiei, F Amini-Yekta, MS Hashtroudi, CTA Chen, et al., 2020, The carbonate system on the coral patches and rocky intertidal habitats of the northern Persian Gulf: Implications for ocean acidification studies Marine Pollution Bulletin 151, 110834

 

   

[2]

Saleh A, 2020, Past, present and future state of the carbonate system and acidification in Hengam coral reef in the Persian Gulf, Journal of Oceanography.   [3]



مقدمه

افزایش مصرف سوخت های فسیلی منجر به افزایش قابل ملاحظه غلظت دی اکسید کربن در اتمسفر شده است. هنگامی که دی اکسید کربن  (CO2)موجود در اتمسفر توسط آب دریا جذب می شود، واکنش های شیمیایی در آب رخ می دهد که باعث کاهش pH آب دریا و درنتیجه کاهش غلظت یون کربنات و حالت اشباع کانی های کربنات کلسیم (مهم از نظر بیولوژیکی) می شود. ورود مقادیر قابل توجه مواد مغذی از طریق رواناب ها به محیط دریا، همچنین می تواند بر اسیدیته آبهای ساحلی تأثیر بگذارد. مطالعات نشان داده اند كه کاهش حالت اشباع كربنات كلسیم در محیط می تواند تأثیر چشمگیری بر عملکرد برخی از گونه های دریایی مانند نرم تنان صدف دار، توتیا، مرجان های مناطق کم عمق، مرجان های دریایی عمیق و شناورزی ها داشته باشد. پژوهشگران پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی ایران از سال 2012 آنالیز شیمی کربنات آب دریا را در برخی از مناطق مرجانی خلیج فارس آغاز کرده اند. نتایج مطالعات حاکی از نوسانات و تغییرات قابل توجه در شیمی کربنات در مناطق کم عمق ناشی از تغییرات روزانه، ماهانه، فصلی و چندسالانه شرایط محیطی است (Saleh et al. 2020). با این حال به نظر می رسد، همسو با سایر نقاط دریایی جهان، خلیج فارس نیز در بلند مدت باید درگیر کاهش pH یا به عبارتی افزایش تدریجی اسیدیته باشد  (Saleh 2020). با این حال، اطلاعات ما در مورد تغییرات طبیعی و روند تغییرات بلند مدت اسیدیته در محیط های دریایی اطرافمان بسیار محدود است و نیاز به توجه ویژه دارد.

هدف

شبکه پایش اسیدی شدن دریاهای ایران، شبکه ای از مناطق ساحلی در شمال و جنوب کشور خواهد بود. برای شروع ، شبکه پایش با 4 منطقه در نوار ساحلی جنوبی (با همکاری بخش های مختلف) شامل ایستگاه دریای عمان (مرکز اقیانوس شناسی چابهار)، ایستگاه تنگه هرمز (مرکز اقیانوس شناسی بندرعباس)، ایستگاه جزیره کیش (اداره محیط زیست سازمان منطقه آزاد جزیره کیش) و ایستگاه بوشهر در شمال خلیج فارس (مرکز اقیانوس شناسی بوشهر) آغاز به کار کرده است (شکل 1). از داده ها برای تعیین شرایط محلی و تهیه مبانی اولیه برای اندازه گیری تغییرات آینده استفاده می شود. مشخصات این شبکه در پورتال  شبکه پایش جهانی اسیدی شدن اقیانوس ها (GOA-ON)  نیز به ثبت رسیده است.

داده های IrOA-ON در پورتال مرکز ملی داده های اقیانوسی ایران (INCOD) ثبت خواهد شد.

فعالیت "شبکه پایش اسیدی شدن دریاهای ایران" یکی از فعالیت های اصلی در برنامه کلان "پایش ساحلی دریاهای پیرامونی ایران (ICMP)" در پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی است.

مناطق و همکاران نمونه برداری

همکاران این برنامه، نمونه برداری آب دریا را حتی المقدور در قالب بخشی از برنامه های پایشی خود (برنامه های جاری موجود) انجام خواهند داد و در نهایت به داده ها دسترسی پیدا می کنند تا در استراتژی های مدیریتی خود مورد استفاده قرار دهند. همکاران این برنامه پژوهشگرانی از پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی وعلوم جوی (INIOAS)، پژوهشگران سایر ارگان ها و موسسات دریایی و داوطلبان محلی خواهند بود (جدول 1).

 

جدول 1- مناطق و همکاران نمونه برداری در برنامه پایش اسیدی شدن دریاهای ایران

 

 

روش

نمونه های آب باید هر دو هفته یکبار توسط همکاران نمونه برداری در هر نقطه (نمونه دوتایی) همراه با ثبت دما و شرایط جوی و محیطی برداشته شود (شکل 1) ، سپس جعبه های کامل (شامل 8 نمونه) (هر دو ماه یک بار) به آزمایشگاه شیمی پژوهشگاه در تهران برای آنالیز و تحلیل پارامترهای مرتبط با اسیدی شدن، و آزمایشگاه شیمی نوشهر برای آنالیز مواد مغذی ارسال می شود.

برای یکسان سازی و تسهیل عملیات نمونه برداری، IrOA-ON  پک هایی شامل جعبه جهت نگهداری و ارسال امن نمونه ها، هشت بطری نمونه برداری، دماسنج دیجیتال، دستکش، محلول برای تثبیت نمونه ها و آموزش (از جمله آموزش های مربوط به سلامتی و ایمنی) را برای همکاران نمونه گیری تامین خواهد کرد (شکل 2). نمونه برداری برای این هدف، کار پیچیده ای نیست و همکاران نمونه بردار براحتی می توانند با مطالعه روش استاندارد پیوست، نمونه برداری را با رعایت نکات مهم انجام دهند.

 

• داده های حاصل از آنالیز نمونه ها در مرکز ملی داده های اقیانوسی ایران (INCOD) ثبت خواهد شد و در صورت درخواست در دسترس قرار می گیرند.

 

 شکل 1- نقاط نمونه برداری شبکه پایش اسیدی شدن دریاهای ایران

 

شکل 2- پک های نمونه برداری در برنامه پایش اسیدی شدن دریاهای ایران

 

 

منابعی برای همکاران نمونه برداری

برگه ثبت نمونه برداری [Doc I] - فرم قابل دانلود برای همکاران نمونه برداری برای ثبت شرایط در زمان نمونه برداری آب.

اطلاعات ایمنی در مورد کار با محلول کلرید جیوه اشباع [Doc II] - اطلاعات ایمنی قابل دانلود برای کلرید جیوه که برای تثبیت نمونه های آب دریا مورد استفاده قرار می گیرد.

پروتکل نمونه برداری IrOA-ON برای قلیاییت کل و کربن معدنی محلول کل [Doc III] - برگه دستورالعمل قابل دانلود در مورد نحوه برداشت و تثبیت نمونه آب.

برچسب آدرس برگشتی [Doc IV] - برچسب برای استفاده در هنگام ارسال جعبه های نمونه به آزمایشگاه شیمی واقع در تهران.


 

 پژوهشگر مسئول

دکتر ابوالفضل صالح (saleh@inio.ac.ir)

 
  مراجع

 The Global Ocean Acidification Observing Network (GOA-ON) is a collaborative international approach to document the status and progress of ocean acidification in open-ocean, coastal, and estuarine environments, to understand the drivers and impacts of ocean acidification on marine ecosystems, and to provide spatially and temporally resolved biogeochemical data necessary to optimize modelling for ocean acidification

 

 

[1]

Saleh A, JV Samiei, F Amini-Yekta, MS Hashtroudi, CTA Chen, et al., 2020, The carbonate system on the coral patches and rocky intertidal habitats of the northern Persian Gulf: Implications for ocean acidification studies Marine Pollution Bulletin 151, 110834

 

   

[2]

Saleh A, 2020, Past, present and future state of the carbonate system and acidification in Hengam coral reef in the Persian Gulf, Journal of Oceanography.   [3]

کلیه حقوق این پورتال متعلق به پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی است.