EN       : انتخاب زبان
   صفحه اصلی |  اعضای هیأت علمی |  برنامه های علمی | ورود به سايت  |  تماس با ما
 متن خبر
دکتر ابوالفضل صالح مطرح کرد: حاکم شدن شرایط کمبود اکسیژن در خلیح فارس و دریاهای عمان و خزر

 

به اعتقاد محققان حوزه اقیانوس شناسی گرمایش زمین، ورود فاضلاب و افزایش فعالیت‌های انسانی موجب کاهش اکسیژن در ‏آب‌های اقیانوسی شده است و این روند علاوه بر آنکه تخریب و نابودی اکوسیستم دریایی را در پی دارد بر روی فعالیت‌های ‏اقتصاد دریایی مانند پرورش ماهی در قفس نیز اثر گذار است و موجب وارد کردن خسارات به پرورش دهندگان خواهد شد.‏

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه و به نقل از ایسنا، دکتر ابوالفضل صالح، عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی ‏و علوم جوی در وبینار کم اکسیژنی و اسیدی شدن خلیج فارس، شمال اقیانوس هند و دریای عمان را از مناطقی نام برد که ‏درگیر کم اکسیژنی هستند و گفت: علاوه بر خلیج فارس (کم اکسیژنی فصلی) و دریای عمان، گزارش‌هایی از کم اکسیژنی ‏دریای خزر نیز منتشر شده است که عمده دلایل آن فعالیتهای انسانی، مصرف سوخت‌های فسیلی و ورود فاضلاب‌ها به دریا ‏است.‏

وی  با تاکید بر اینکه اگر میزان اکسیژن موجود در آب‌ها از دو میلیگرم در لیتر کمتر باشد محیط آبی دچار کم اکسیژنی شده ‏است، خاطرنشان کرد: شرایط کم اکسیژنی استرسی را برای آبزیان ایجاد خواهد کرد که در نهایت منجر به فرار یا مرگ آنها و از ‏بین رفتن اکوسیستم‌های دریایی خواهد شد.‏

صالح، با اشاره به مکانیزم کاهش میزان اکسیژن در محیط‌های آبی، توضیح داد: این پدیده زمانی رخ می‌دهد که میزان مصرف ‏اکسیژن بیش از تولید آن باشد که در این وضعیت مواد مغذی و آلی موجود در آب موجب رشد و شکوفایی جلبکی شده و برای ‏تجزیه و تخریب بقایای این جلبک ها و مواد آلی در بستر دریا نیاز به اکسیژن است که این عوامل کم اکسیژنی را در پی دارد.‏

عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی گرمایش زمین به دلیل تولید گازهای گلخانه‌ای را از دیگر عوامل تشدید ‏کننده کاهش اکسیژن در محیط‌های آبی نام برد و یادآور شد: از انقلاب صنعتی تاکنون محیط‌های دریایی همسو با زمین در حال ‏گرم‌تر شدن هستند.‏

این محقق حوزه اقیانوس شناسی مناطق اقیانوسی به دسته‌بندی‌های "آب‌های با اکسیژن اشباع"، "آب‌های درگیر با پدیده کم ‏اکسیژنی" و "آب‌هایی که مقدار اکسیژن آنها به صفر رسیده" تقسیم بندی کرد و گفت: در مناطقی که اکسیژن آب در حد تعادل ‏است هیچ استرسی ناشی از اکسیژن به آبزیان وارد نخواهد شد ولی در مناطقی با میزان اکسیژن کم، آبزیان معمولا در لبه‌های ‏آن یعنی مناطق جذاب برای صیادان تجمع می‌کنند و در صورتی که روند گرمایشی ادامه یابد، اوضاع کم اکسیژنی محیط‌های ‏اقیانوسی بدتر خواهد شد. صالح با تاکید بر اینکه در دریای عمان و خزر مناطقی با اکسیژن صفر وجود دارد، اظهار کرد: در برخی ‏از مناطق عمیق خزر مرکزی و جنوبی نواحی قابل توجهی از کم اکسیژنی وجود دارد به گونه‌ای که از عمق 350 متر با نزدیک ‏بستر درگیر این پدیده شده است و حتی گاز سمی سولفید هیدروژن ناشی از عدم حضور اکسیژن در لایه نزدیک بستر دریای ‏خزر میانی و جنوبی تولید و در آب منشر شده است..‏

‏ ‏

اثرات کم اکسیژنی بر اقتصاد دریا

عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی، با اشاره به اثرات کم اکسیژنی در محیط‌های اقیانوسی خاطرنشان کرد: ‏این پدیده حتی بر کاهش آبزی پروری در قفس اثرگذار است؛ چرا که از آنجایی که ماهیان در قفس امکان فرار از منطقه را ندارند ‏و خسارات زیادی را به پرورش دهندگان ماهی در قفس وارد می‌کنند اتفاقی که در سال ۲۰۰۲ در فیلیپین رخ داد. البته خود ‏صنعت پرورش آبزی در قفس می تواند یکی از عوامل تولید مناطق کم اکسیژن در دریا باشد.‏

وی با اشاره به تجربیات جهانی از کم اکسیژنی خاطرنشان کرد: در نامیبیا به دلیل رسیدن کم اکسیژنی به سطح و مملو شدن ‏آب از گاز سمی ‏‎ ‎هیدروژن سولفید خرچنگ‌های دراز (لابستر ها) به ساحل آمدند.‏ وی اضافه کرد: آب‌های اقیانوسی با کاهش فزاینده اکسیژن مواجه است و با روند فعلی فعالیت‌های انسانی این پدیده در حال ‏تشدید شدن است.‏

به گفته این محقق ستون آب در دریای عمان از دهانه تنگه هرمز تا آب‌های عمیق روبروی چابهار در اعماق بیش از ۵۰ متر به طور ‏طبیعی با کمبود شدید اکسیژن مواجه است ضمن آنکه ۴۰ تا ۵۰ سال قبل از سال ۲۰۰۰، در دریای خزر اکسیژن خوبی در عمق ‏وجود داشت ولی در حال حاضر این محیط آبی با کم اکسیژنی مواجه است و در برخی نواحی اکسیژن به صفر رسیده است.‏

‏ ‏

اسیدی شدن آب اقیانوسی

صالح با تاکید بر اینکه کاهش اکسیژن با گرمایش زمین و اسیدی‌تر شدن آب‌ها همراه است، افزود: تخریب زیستگاه‌ها و صید بی ‏رویه از دیگر چالش‌های آب‌های اقیانوسی است و برای رفع این چالش‌های زیست محیطی باید به همه این عوامل به صورت ‏پکیج دیده شود. نمیتوان برای رفع آنها به صورت جداگانه راهکار ارائه کرد.‏

عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی انتشار گاز دی اکسید کربن را از عوامل موثر در اسیدی شدن آب‌های ‏دریایی ذکر کرد و ادامه داد: بر اساس گزارش‌های ارائه شده از آغاز انقلاب صنعتی تا کنون میزان انتشار این گاز گلخانه ای ‏افزایش یافته است و مصرف اکسیژن(بدون جایگزین شدن) همراه با تولید دی اکسید کربن در ستون آب باعث افزایش قابل توجه ‏اسیدیته آب خواهد شد به طوری که در اعماق حدود ۱۰۰۰ متر در دریای عمان، ‏pH‏ آب حدود ۰.۷ اسیدی‌تر از آب‌های سطحی ‏به ثبت رسید.‏

وی تاکید کرد: علاوه بر آن افزایش اسیدیته آب نیز یکی از عوامل محدود کننده زیست در محیط‌های دریایی به ویژه برای ‏موجودات که دارای اسکلت یا پوسته کربنات کلسیمی هستند، خواهد بود.‏

به گفته وی، در شرایط اسیدی شدن آب با روند فعلی، برخی از محیط‌های آبی زمین خورنده می‌شود (مانند بخشی از آبهای ‏اقیانوس جنوبی) به گونه‌ای که جانوران مانند نرم تنان صدف دار که دارای پوسته کربنات کلسیمی هستند در آب حل خواهد ‏شد. این اتفاق در آبهای سطحی پیرامون ما حداقل تا سال 2100 رخ نخواهد داد هرچند پدیده اسیدیتر شدن رخ می دهد و ‏نتیجه آن در خلیج فارس کاهش رشد موجوداتی مانند مرجان ها خواهد بود.‏

‏ ‏

وضعیت میزان اکسیژن و اسیدی شدن خلیج فارس

صالح با اشاره به وضعیت کم اکسیژنی خلیج فارس، توضیح داد: از آنجایی که احتمال به سطح رسیدن و انتشار آب‌های کم ‏اکسیژن در سراسر سواحل دریای عمان تحت تاثیر جریان‌های عمودی و افقی است، استقرار توده عظیمی از آب‌های کم ‏اکسیژن و بسیار نزدیک به سطح در دریای عمان می‌تواند به عنوان عامل تهدید کننده برای منابع زیستی این منطقه محسوب ‏شود.‏

وی ادامه داد: در دهه های اخیر افزایش جمعیت در مناطق حاشیه خلیج فارس و ورود مواد مغذی به آن از عوامل اصلی تشدید ‏کننده کاهش اکسیژن و اسیدی‌تر شدن این محیط به شمار می‌رود


ایجاد کننده : mohammadi
تاریخ انتشار : شنبه 18 بهمن 1399
تعداد بازدید : 57

بازگشت

  
کلیه حقوق این پورتال متعلق به پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی است.