EN       : انتخاب زبان
   صفحه اصلی |  پیوندهای مفید | نمودار سازمانی | ورود به سايت  |  تماس با ما
گشت های دریایی

  گشت دریایی جنوب خزر ، 22-18 تیر ماه 1391

در ادامه طرح پایش محیطی آب­ های جنوب خزر این گشت تحقیقاتی روز دوشنبه مورخه 19/04/1391  توسط تیم تحقیقاتی پژوهشگاه ملی  اقیانوسشناسی  و علوم  جوی کشور متشکل از افراد ذیل با استفاده شناور کلیکا خزر در بندر بابلسر به انجام رسید.

·          مهندس میر محمود سید ولی زاده از بخش فیزیک دریا (مدیر گشت)

        ·          دکتر ندا مهدی­ پور و مهندس کاظم درویش بسطامی از بخش زیست دریا

·          مهندس حسین باقری از گروه زمین شناسی دریا

یک روز قبل از آغاز عملیات میدانی در ترانسکت بابلسر؛ پس از بررسی مسیر و مرور ایستگاه ها بر روی نقشه، علامت گذاری کابل فولادی جهت اندازه ­گیری طول کابل هنگام نمونه­ برداری­ ها با فواصل 10 متری تا 200 متر طول کابل و 50 متری تا 800 متر طول کابل، و آماده سازی دستگاه CTD و اکسی­ متر پرتابل برای برداشت پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب انجام گرفتند.

صبح روز بعد مورخه 19/04/1391 جهت تجهیز شناور کلیکا خزر و آماده کردن آن برای انجام گشت مذکور به اسکله مراجعه نموده و با کمک ناخدا و ملوان شناور مذکور کابل فولادی و فریم­ های لازم برای دستگاه ­های اکوساندر و سونار (ADCP) نصب گردیدند. سپس تیم پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی به همراه ناخدا و یک ملوان عازم دریا شدند. بر اساس برنامه­ ریزی قبلی در ابتدا به دورترین ایستگاه از ساحل در عمق 530 متری رفته و ضمن انجام اندازه­ گیری­ ها و نمونه­ برداری ­ها به ترتیب ایستگاه ­ها به ساحل نزدیک می­ شدیم. اندازه­ گیری پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب دریا  و نمونه برداری از آب دریا در تمامی ایستگاه ­ها صورت پذیرفت و در ایستگاه ­های 5 و 2 نیز نمونه برداری مغزه 2 متری با استفاده از مغزه­ گیر وزنی انجام پذیرفت.

 

متاسفانه به دلیل مواج بودن دریا امکان اندازه­ گیری سرعت جریان آب دریا توسط دستگاه  ADCP فراهم نشد. این گشت از ساعت 7:30 صبح الی 6 عصر به طول انجامید. پس از انجام گشت دریایی دستگاه­ها و نمونه­ ها به آزمایشگاه ایستگاه پژوهشی دریای خزر در شهر نوشهر منتقل شدند. داده­ های دستگاهی از CTD  تخلیه شده و همراه با داده­ های بدست آمده از دستگاه اکسی­متر و همچنین داده­ های حاصل از تجزیه و تحلیل شیمیایی نمونه­ های آب بدست آمده از گشت تحقیقاتی، جهت انجام مراحل بعدی در اختیار پزوهشگران پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی قرار گرفت. لازم به توضیح است که استخراج داده­ های مربوط به نمونه­ های آب از دیدگاه زیستی نیاز به صرف زمان زیادی داشته که در ایستگاه پژوهشی دریای خزر در نوشهر در حال انجام است، همچنین استخراج داده­ های مربوط به نمونه­ های رسوب از دیدگاه زمین شناسی، زیست شناسی و شیمی نیز مستلزم صرف زمانی بیش از چند هفته است، بنابراین این نمونه­ ها برای انجام مراحل بعدی به پژوهشگاه  در تهران منتقل شدند.

 

 

در این مرحله از طرح پایش محیطی آب­های جنوب دریای خزر، نصب یک دستگاه ADCP موج و یک خط مورینگ در عمق 40 متری نیز در نظر گرفته شده است تا مقدمه­ ای برای شروع نصب خطوط مورینگ در نقاط مختلف دریای خزر باشد. امکانات و دستگاه ­های مورد نیاز برای اقدام مذکور فراهم شده و در ایستگاه پژوهشی دریای خزر در نوشهر قرار داده شده است. با توجه به نیاز خطوط مورینگ به تامین امنیت، لازم است تا خطوط مورینگ مذکور در مناطقی که تحت نظارت دایمی قرار دارد نصب گردد بنابراین تصمیم گرفته شد تا پس از هماهنگی با فرماندهی دانشگاه علوم دریایی امام خمینی در نوشهر و عقد قرارداد لازم نصب این خط مورینگ در محدوده تحت پوشش این فرماندهی انجام پذیرد لذا عملیات نصب این خط مورینگ تا موعد کسب موافقت نهایی از طرف فرماندهی دانشگاه علوم دریایی امام خمینی به مدت چند روز به تعویق افتاد و به محض فراهم شدن شرایط نسبت به نصب آن اقدام خواهد گردید.

قابل ذکر است که طبق برنامه­ ریزی قبلی گشت­ های طرح پایش محیطی آب­ های جنوب دریای خزر در شهریور ماه در دو ترانسکت بندر انزلی و بندر بابلسر تکرار خواهد گردید.

 

دومین گشت تحقیقاتی مشترک ارگان های دریایی کشور در دریای خزر ، نیمه اول خرداد 1391 

به مناسبت هشتم ژوئن روز جهانی اقیانوس ها، دومین گشت تحقیقاتی مشترک ارگان های دریایی کشور از 6 تا 11 خرداد ماه 1391 در دریای خزر به انجام رسید. در این گشت تحقیقاتی که با همت کمیته ملی اقیانوس شناسی و با مدیریت بخش زمین شناسی دریایی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور و با همکاری پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، موسسه تحقیقات شیلات، سازمان انرژی اتمی، سازمان حفاظت از محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس و نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برگزار شد. کارشناسان و متخصصان علوم دریایی به مدت پنج روز در دریای خزر با استفاده از تجهیزات میدانی و آزمایشگاهی به نمونه برداری و اندازه گیری پارامتر های فیزیکی و شیمیایی آب خزر پرداختند.

   

 

محدوده مورد بررسی در اطراف دهانه خروجی بندر انزلی توسط سه خط پیمایش عمود بر ساحل (بندر انزلی، کیاشهر و رضوان شهر) و به تعداد  9 ایستگاه در اعماق 10، 20 و 50  متری از خط ساحلی تعیین و مورد پایش قرار گرفت.

 

 

 

 این گشت تحقیقاتی با استفاده از شناور لجستیکی هراز به طول 27 متر، عرض 6 متر، آبخور 2/6 متر و ارتفاع بدنه تا آبخور 1 متر متعلق به نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به انجام رسید. جهت انجام مطالعات اقیانوس شناسی فیزیکی، زیست شناسی دریا، شیمی دریا، رسوب شناسی و آلودگی دریا، با تعیین مسئولیت هریک از ارگان­ های شرکت کننده در این گشت دریایی، نمونه­ ها و داده­ ها در 9 ایستگاه با استفاده از تجهیزات پیشرفته و روش های استاندارد جمع آوری و جهت انجام آزمایش های تکمیلی به مراکز تعیین شده منتقل گردید.

 

پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب دریا مانند دما، شوری، اسیدیته (PH)، اکسیژن محلول در آب و کلروفیل a توسط دستگاه CTD از سطح تا بستر اندازه گیری گردید.

 

 

جهت شناسایی و برآورد فراوانی فیتوپلانکتون­ ها و نیز تعیین میزان مواد مغذی و آنالیز فلزات سنگین آب، نمونه های آب بوسیله بطری نمونه بردار نیسکین با سه تکرار از سه لایه سطحی، میانی و نزدیک بستر جمع آوری شدند.

 

 

جهت مطالعات رسوب شناسی، تعیین میزان آلودگی آلی و معدنی رسوب و نیز شناسایی و برآورد فراوانی بنتوزها، نمونه های رسوب توسط دستگاه نمونه بردار رسوب سطحی  با سه تکرار برداشت شد.

 

نمونه های زئوپلانکتون و شانه دار توسط تور از نزدیکی بستر تا سطح جمع آوری شدند.

جهت ردیابی میزان مواد رادیو اکتیو در آب، آب سطحی در هر ایستگاه توسط پمپ آب جمع آوری و جهت بررسی به آزمایشگاه منتقل شد.

 

 ليست ارگان ها و اسامی كارشناسان شركت كننده در این گشت تحقیقاتی مشترک به شرح زیر می باشد:  

       سازمان زمين شناسی و اكتشافات معدنی كشور

1-       مهندس افشين كريم خاني

2-       مهندس علی ابراهيمي پرگو

 

پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

3-       دکتر ندا مهدی پور

4-       مهندس علي حمزه پور

 

      سازمان انرژی اتمی

5-       مهندس محمدتقی  اسماعیلی قشلاقی

6-       مهندس مصطفی  بهراد فر

7-        مهندس علیرضا   فرخی

 

موسسه تحقيقات شيلات

8-       مهندس کیهان ثانی

9-       مهندس احد احمدن‍ژاد

 

دانشكده منابع طبيعی وعلوم دريايی نور (دانشگاه تربیت مدرس)

10-    دکتر عليرضا رياحی بختياری

11-    مهندس محمد نعمتي

 

سازمان محيط زيست

12-    مهندس جواد زاده

13-    مهندس علایی

 

  بخش دوم  از طرح پایش  محیطی آب های جنوب دریای خزر ، 19 اردیبهشت 1391

طرح پایش محیطی آب­ های جنوب خزر از زمستان سال 1390 در پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی آغاز گردیده است. این طرح در سال اول اجرا، با انجام گشت تحقیقاتی در دو ترانسکت انزلی و فریدون­کنار و در چهار فصل زمستان، بهار، تابستان و پاییز و تجزیه و تحلیل نتایج آن­ها، آغاز شده و در سال­های بعد با اضافه شدن 6 ترانسکت دیگر شامل: آستارا، کیاشهر، رودسر، رامسر، نوشهر، نکا و گمیشان  و 3 خط مورینگ آب عمیق در نواحی خاور، مرکز و باختر خزر جنوبی، به یک پایش همه جانبه و زیربنایی گسترش خواهد یافت که به یاری خداوند خواهد توانست پاسخ گوی نیازهای تحقیقاتی کشور در رابطه با دریای خزر باشد.

گشت تحقیقاتی حاضر، فصل دوم از سال اول این طرح بوده است که در روز سه شنبه مورخه 19/02/1391  توسط تیم تحقیقاتی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی  و علوم جوی کشور متشکل از افراد ذیل و شناور والفجر 23 در بندر انزلی به انجام رسید.

      ·          مجریان: دکتر حمید علیزاده و مهندس مجید نادری

·          مهندس میرمحمود سیدولی­ زاده از بخش فیزیک دریا (مدیر گشت)

·          دکتر ابوالفضل صالح و مهندس علی حمزه­ پور از گروه شیمی دریا

·          دکتر ندا مهدی­ پور و مهندس کاظم درویش بسطامی از بخش زیست دریا

·          مهندس حسین باقری از گروه زمین شناسی دریا

·          آقای قاسمی تکنسین فنی

یک روز قبل از آغاز عملیات میدانی در ترانسکت انزلی؛ پس از بررسی مسیر دسترسی به قسمت اصلی تالاب انزلی (تالاب انزلی به دلیل پایین آمدن سطح آب آن به دو قسمت تقسیم شده و دسترسی به قسمت اصلی تالاب را از بندر انزلی بسیار مشکل ساخته است) و انتخاب ایستگاه­ هایی بر روی نقشه تالاب انزلی و همچنین آماده سازی دستگاه CTD و اکسی­متر پرتابل، پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب در بخش اصلی تالاب انزلی مورد اندازه ­گیری قرار گرفتند.

 

 

در این اندازه ­گیری­ ها که صبح روز چهارشنبه مورخه 20/02/1391 توسط دکتر صالح و مهندس سیدولی­ زاده با استفاده از یک دستگاه قایق موتوری صورت پذیرفت، خانم دکتر مهدی­ پور و آقای قاسمی نیز تیم را همراهی نمودند.

 

 

 

 

عصر روز چهارشنبه گروه پس از انجام اندازه ­گیری پارامترهای فیزیکی آب در بخش اصلی تالاب انزلی در ساعات صبح، جهت تجهیز شناور والفجر 23 و آماده کردن آن برای انجام گشت مذکور به اسکله مراجعه نموده و با کمک ناخدا و ملوان شناور مذکور نصب کابل فولادی و فریم ­های لازم برای دستگاه­ های اکوساندر و سونار (ADCP) انجام گردید.

 

 

 

 

صبح روز بعد مورخه 21/02/1391 تیم پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی به همراه ناخدا و یک ملوان عازم دریا شدند. بر اساس برنامه­ ریزی قبلی اندازه­ گیری­ ها و نمونه ­برداری­ ها در ابتدا در دورترین ایستگاه از ساحل در عمق 712 متری انجام ه و سپس به ترتیب ایستگاه ­ها به سمت  ساحل ادامه یافت. اندازه ­گیری پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب دریا  و نمونه برداری از آب دریا در تمامی ایستگاه ها صورت پذیرفت و در ایستگاه ­های 13، 10، 9، 8، 7، 6، 5، 4، 3 و 2 نیز نمونه برداری مغزه 2 متری با استفاده از مغزه ­گیر گرانشی انجام شده و در ایستگاه ­های 6، 5، 4، 3، 2 و 1 نیز نمونه برداری از رسوبات سطحی بستر توسط گرب ون وین صورت پذیرفت.

 

 

 

 

 

  کل این گشت از ساعت 7:30 صبح الی 12 شب به طول انجامید و طی آن  کلیه اهداف پیش بینی شده محقق گردید.

پس از انتقال دستگاه­ ها و نمونه ­ها به آزمایشگاه ایستگاه پژوهشی دریای خزر در شهر نوشهر، داده­ های دستگاهی از CTD  تخلیه شده و همراه با داده­ های بدست آمده از دستگاه سونار (ADCP) و اکسی­ متر و همچنین داده ­های حاصل از تجزیه و تحلیل شیمیایی نمونه­ های آب بدست آمده از گشت تحقیقاتی، جهت انجام مراحل بعدی در اختیار محققین پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی قرار گرفتند.

 

 

  لازم به ذکر است که استخراج داده ­های مربوط به نمونه­ های آب از دیدگاه زیستی و استخراج داده ­های مربوط به نمونه­ های رسوب از دیدگاه زمین شناسی، زیست شناسی و شیمی مستلزم صرف زمانی بیش از چند هفته است و بنابراین این نمونه­ ها برای انجام مراحل بعدی تحقیقاتی به پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در تهران منتقل شدند.

  

بخش اول عملیات میدانی طرح پایش دریای عمان ، فروردین 1391

فاز اول پایش و ارزیابی زیست محیطی دریای عمان به عنوان یکی از مهم ترین منابع آبی و تنها کانال ارتباطی با آبهای آزاد در جنوب شرقی کشور در فروردین 1391 توسط گروه محققین پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی متشکل از تخصص های شیمی تجزیه، شیمی دریا، آلودگی، محیط زیست، فیزیک دریا، زمین شناسی دریا، زیست شناسی دریا و گروه کارشناسان غواص، آغاز شد.

  

   

 

طرح "پایش دریای عمان" در اوایل سال 1390 در پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی آغاز شد . مجری طرح خانم دکتر همیرا آگاه می باشد ودر انجام این طرح 26 نفر از اعضاء هیات علمی و کارشناسان ارشد پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی همکاری دارند.

 

 

 شناخت دقیق سواحل و آب های دریای عمان نیازمند پایش مداوم آن می باشد که در گام نخست اولین مرحله از پایش میدانی با حضور بیش از 15 نفر از اعضاء هیات علمی و کارشناسی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی با تخصص مورد نیاز سواحل و آب های عمان از خلیج پزم تا بندر رمین با تمرکز بر خلیج چابهار مورد بررسی قرار دادند. در گام بعد که در پاییز سال 1391 صورت خواهد گرفت فعالیت های میدانی گسترده تر و تحلیل وضعیت موجود و انجام مانور همکاری با سایر ارگان­ها و ارائه راهکار جهت تسهیل اجرای طرح های دریایی ضمن محافظت بیشتر از محیط دریایی امکان پذیر خواهد شد. گروه محققین پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی یافته های خود را مبنای اجرای عملیات پایش مداوم محیط توسط سنسورها و اطلاعات ماهواره ای قرار خواهند داد.

  

 در این عملیات بررسی مناطق بین جزر و مدی ( تعیین گونه های جانوری و گیاهی و پراکنش آنها)، نمونه برداری از آب و رسوبات بستر (جهت تعیین فاکتورهای متعدد شیمیایی از جمله هیدروکربن های نفتی، فلزات سنگین، کربن آلی و مواد الی، PCBs، مواد مغذی و قلیائیت و...)، پایش زیر سطحی شامل شناسایی و تعیین فراوانی کفزیان و ماهیان، تعیین شیب ساحل و اندازه گیری مشخصات فیزیکی آب به کمک CTD در ایستگاه­ های تعیین شده در برنامه کاری قرار داشت. نتایج یافته های این دوره از پایش در غالب مقالات و کارگاه ­های تخصصی ارائه خواهد شد.

 گشت دریایی در خلیج فارس (بهمن - اسفند 1390)

گشت آموزشی دریایی چند رشته‌ای با حضور 19 نفر از اعضای پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در آب‌های ساحلی خلیج فارس در بوشهر از تاریخ  29 بهمن تا 4 اسفند سال 1390 انجام شد. در این گشت آموزشی متخصصینی از رشته‌های فیزیک دریا، شیمی دریا، زمین‌شناسی و زیست‌شناسی دریا حضور داشتند.

 

در این دوره که در چارچوب آموزش نیروی انسانی متخصص در علوم دریا و در راستای آمادگی برای استفاده از نخستین شناور تحقیقاتی اقیانوس‌شناسی کشور برگزار شد، افراد شرکت کننده با اصطلاحات، تعاریف و سلسله‌ مراتب انجام چنین گشت‌هایی آشنا شدند. در بخش کلاس‌های تئوری که در محل ایستگاه پژوهشی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در بوشهر برگزار شد، شرکت‌کنندگان با برنامه‌ریزی یک گشت دریایی و تفکیک وظایف در یک گشت دریایی آشنا شدند.

 همچنین چگونگی نگارش گزارش‌های مختلف گشت دریایی نظیر گزارش مسیر گشت، گزارش‌‌های علمی هر رشته، گزارش‌های مدیریتی، نمایش داده‌ها و اطلاعات و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی توسط مدرسین مرور شد. در این دوره هر گروه برای آشنایی سایر گروه‌های شرکت‌کننده، انواع پارامترهای مورد نیاز خود و تجهیزات مورد نیاز برای برداشت آنها را توصیف نمودند. در پایان دوره‌ی نظری، افراد شرکت‌کننده گروه‌بندی شدند و  هماهنگ‌کننده گشت، دانشمند ارشد، ثبت‌کننده گشت، تدارکات، مسوولان گروه‌های تحقیقاتی و مسوول ایمنی گشت مشخص و گشت دریایی برگزار گردید.

در مجموع 6 ایستگاه در  آب های ساحلی استان بوشهر برداشت شد. با توجه به محدودیت امکانات، از یک شناور بارج در محدوده‌ی خورهای شهر بوشهر و یک لنج صیادی برای آب های خلیج فارس در این گشت استفاده شد.

 

لازم به توضیح است که انجام این گشت با همکاری و مساعدت مدیریت محترم بندر بوشهر و بویژه جناب آقای مهندس فقیری، نیروی انتظامی و فرماندهی مرزبانی استان بوشهر، بندر عامری و بندر رستمی امکان‌پذیر گردید که در اینجا از همه‌ی این عزیزان بسیار سپاسگزاریم.   

  

 

   تهیه کننده: دکتر ابوالفضل صالح و مهندس علی حمزه­ پور از گروه شیمی دریا

  گشت دریایی جنوب خزر ، 22-18 تیر ماه 1391

در ادامه طرح پایش محیطی آب­ های جنوب خزر این گشت تحقیقاتی روز دوشنبه مورخه 19/04/1391  توسط تیم تحقیقاتی پژوهشگاه ملی  اقیانوسشناسی  و علوم  جوی کشور متشکل از افراد ذیل با استفاده شناور کلیکا خزر در بندر بابلسر به انجام رسید.

·          مهندس میر محمود سید ولی زاده از بخش فیزیک دریا (مدیر گشت)

        ·          دکتر ندا مهدی­ پور و مهندس کاظم درویش بسطامی از بخش زیست دریا

·          مهندس حسین باقری از گروه زمین شناسی دریا

یک روز قبل از آغاز عملیات میدانی در ترانسکت بابلسر؛ پس از بررسی مسیر و مرور ایستگاه ها بر روی نقشه، علامت گذاری کابل فولادی جهت اندازه ­گیری طول کابل هنگام نمونه­ برداری­ ها با فواصل 10 متری تا 200 متر طول کابل و 50 متری تا 800 متر طول کابل، و آماده سازی دستگاه CTD و اکسی­ متر پرتابل برای برداشت پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب انجام گرفتند.

صبح روز بعد مورخه 19/04/1391 جهت تجهیز شناور کلیکا خزر و آماده کردن آن برای انجام گشت مذکور به اسکله مراجعه نموده و با کمک ناخدا و ملوان شناور مذکور کابل فولادی و فریم­ های لازم برای دستگاه ­های اکوساندر و سونار (ADCP) نصب گردیدند. سپس تیم پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی به همراه ناخدا و یک ملوان عازم دریا شدند. بر اساس برنامه­ ریزی قبلی در ابتدا به دورترین ایستگاه از ساحل در عمق 530 متری رفته و ضمن انجام اندازه­ گیری­ ها و نمونه­ برداری ­ها به ترتیب ایستگاه ­ها به ساحل نزدیک می­ شدیم. اندازه­ گیری پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب دریا  و نمونه برداری از آب دریا در تمامی ایستگاه ­ها صورت پذیرفت و در ایستگاه ­های 5 و 2 نیز نمونه برداری مغزه 2 متری با استفاده از مغزه­ گیر وزنی انجام پذیرفت.

 

متاسفانه به دلیل مواج بودن دریا امکان اندازه­ گیری سرعت جریان آب دریا توسط دستگاه  ADCP فراهم نشد. این گشت از ساعت 7:30 صبح الی 6 عصر به طول انجامید. پس از انجام گشت دریایی دستگاه­ها و نمونه­ ها به آزمایشگاه ایستگاه پژوهشی دریای خزر در شهر نوشهر منتقل شدند. داده­ های دستگاهی از CTD  تخلیه شده و همراه با داده­ های بدست آمده از دستگاه اکسی­متر و همچنین داده­ های حاصل از تجزیه و تحلیل شیمیایی نمونه­ های آب بدست آمده از گشت تحقیقاتی، جهت انجام مراحل بعدی در اختیار پزوهشگران پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی قرار گرفت. لازم به توضیح است که استخراج داده­ های مربوط به نمونه­ های آب از دیدگاه زیستی نیاز به صرف زمان زیادی داشته که در ایستگاه پژوهشی دریای خزر در نوشهر در حال انجام است، همچنین استخراج داده­ های مربوط به نمونه­ های رسوب از دیدگاه زمین شناسی، زیست شناسی و شیمی نیز مستلزم صرف زمانی بیش از چند هفته است، بنابراین این نمونه­ ها برای انجام مراحل بعدی به پژوهشگاه  در تهران منتقل شدند.

 

 

در این مرحله از طرح پایش محیطی آب­های جنوب دریای خزر، نصب یک دستگاه ADCP موج و یک خط مورینگ در عمق 40 متری نیز در نظر گرفته شده است تا مقدمه­ ای برای شروع نصب خطوط مورینگ در نقاط مختلف دریای خزر باشد. امکانات و دستگاه ­های مورد نیاز برای اقدام مذکور فراهم شده و در ایستگاه پژوهشی دریای خزر در نوشهر قرار داده شده است. با توجه به نیاز خطوط مورینگ به تامین امنیت، لازم است تا خطوط مورینگ مذکور در مناطقی که تحت نظارت دایمی قرار دارد نصب گردد بنابراین تصمیم گرفته شد تا پس از هماهنگی با فرماندهی دانشگاه علوم دریایی امام خمینی در نوشهر و عقد قرارداد لازم نصب این خط مورینگ در محدوده تحت پوشش این فرماندهی انجام پذیرد لذا عملیات نصب این خط مورینگ تا موعد کسب موافقت نهایی از طرف فرماندهی دانشگاه علوم دریایی امام خمینی به مدت چند روز به تعویق افتاد و به محض فراهم شدن شرایط نسبت به نصب آن اقدام خواهد گردید.

قابل ذکر است که طبق برنامه­ ریزی قبلی گشت­ های طرح پایش محیطی آب­ های جنوب دریای خزر در شهریور ماه در دو ترانسکت بندر انزلی و بندر بابلسر تکرار خواهد گردید.

 

دومین گشت تحقیقاتی مشترک ارگان های دریایی کشور در دریای خزر ، نیمه اول خرداد 1391 

به مناسبت هشتم ژوئن روز جهانی اقیانوس ها، دومین گشت تحقیقاتی مشترک ارگان های دریایی کشور از 6 تا 11 خرداد ماه 1391 در دریای خزر به انجام رسید. در این گشت تحقیقاتی که با همت کمیته ملی اقیانوس شناسی و با مدیریت بخش زمین شناسی دریایی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور و با همکاری پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، موسسه تحقیقات شیلات، سازمان انرژی اتمی، سازمان حفاظت از محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس و نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برگزار شد. کارشناسان و متخصصان علوم دریایی به مدت پنج روز در دریای خزر با استفاده از تجهیزات میدانی و آزمایشگاهی به نمونه برداری و اندازه گیری پارامتر های فیزیکی و شیمیایی آب خزر پرداختند.

   

 

محدوده مورد بررسی در اطراف دهانه خروجی بندر انزلی توسط سه خط پیمایش عمود بر ساحل (بندر انزلی، کیاشهر و رضوان شهر) و به تعداد  9 ایستگاه در اعماق 10، 20 و 50  متری از خط ساحلی تعیین و مورد پایش قرار گرفت.

 

 

 

 این گشت تحقیقاتی با استفاده از شناور لجستیکی هراز به طول 27 متر، عرض 6 متر، آبخور 2/6 متر و ارتفاع بدنه تا آبخور 1 متر متعلق به نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به انجام رسید. جهت انجام مطالعات اقیانوس شناسی فیزیکی، زیست شناسی دریا، شیمی دریا، رسوب شناسی و آلودگی دریا، با تعیین مسئولیت هریک از ارگان­ های شرکت کننده در این گشت دریایی، نمونه­ ها و داده­ ها در 9 ایستگاه با استفاده از تجهیزات پیشرفته و روش های استاندارد جمع آوری و جهت انجام آزمایش های تکمیلی به مراکز تعیین شده منتقل گردید.

 

پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب دریا مانند دما، شوری، اسیدیته (PH)، اکسیژن محلول در آب و کلروفیل a توسط دستگاه CTD از سطح تا بستر اندازه گیری گردید.

 

 

جهت شناسایی و برآورد فراوانی فیتوپلانکتون­ ها و نیز تعیین میزان مواد مغذی و آنالیز فلزات سنگین آب، نمونه های آب بوسیله بطری نمونه بردار نیسکین با سه تکرار از سه لایه سطحی، میانی و نزدیک بستر جمع آوری شدند.

 

 

جهت مطالعات رسوب شناسی، تعیین میزان آلودگی آلی و معدنی رسوب و نیز شناسایی و برآورد فراوانی بنتوزها، نمونه های رسوب توسط دستگاه نمونه بردار رسوب سطحی  با سه تکرار برداشت شد.

 

نمونه های زئوپلانکتون و شانه دار توسط تور از نزدیکی بستر تا سطح جمع آوری شدند.

جهت ردیابی میزان مواد رادیو اکتیو در آب، آب سطحی در هر ایستگاه توسط پمپ آب جمع آوری و جهت بررسی به آزمایشگاه منتقل شد.

 

 ليست ارگان ها و اسامی كارشناسان شركت كننده در این گشت تحقیقاتی مشترک به شرح زیر می باشد:  

       سازمان زمين شناسی و اكتشافات معدنی كشور

1-       مهندس افشين كريم خاني

2-       مهندس علی ابراهيمي پرگو

 

پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

3-       دکتر ندا مهدی پور

4-       مهندس علي حمزه پور

 

      سازمان انرژی اتمی

5-       مهندس محمدتقی  اسماعیلی قشلاقی

6-       مهندس مصطفی  بهراد فر

7-        مهندس علیرضا   فرخی

 

موسسه تحقيقات شيلات

8-       مهندس کیهان ثانی

9-       مهندس احد احمدن‍ژاد

 

دانشكده منابع طبيعی وعلوم دريايی نور (دانشگاه تربیت مدرس)

10-    دکتر عليرضا رياحی بختياری

11-    مهندس محمد نعمتي

 

سازمان محيط زيست

12-    مهندس جواد زاده

13-    مهندس علایی

 

  بخش دوم  از طرح پایش  محیطی آب های جنوب دریای خزر ، 19 اردیبهشت 1391

طرح پایش محیطی آب­ های جنوب خزر از زمستان سال 1390 در پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی آغاز گردیده است. این طرح در سال اول اجرا، با انجام گشت تحقیقاتی در دو ترانسکت انزلی و فریدون­کنار و در چهار فصل زمستان، بهار، تابستان و پاییز و تجزیه و تحلیل نتایج آن­ها، آغاز شده و در سال­های بعد با اضافه شدن 6 ترانسکت دیگر شامل: آستارا، کیاشهر، رودسر، رامسر، نوشهر، نکا و گمیشان  و 3 خط مورینگ آب عمیق در نواحی خاور، مرکز و باختر خزر جنوبی، به یک پایش همه جانبه و زیربنایی گسترش خواهد یافت که به یاری خداوند خواهد توانست پاسخ گوی نیازهای تحقیقاتی کشور در رابطه با دریای خزر باشد.

گشت تحقیقاتی حاضر، فصل دوم از سال اول این طرح بوده است که در روز سه شنبه مورخه 19/02/1391  توسط تیم تحقیقاتی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی  و علوم جوی کشور متشکل از افراد ذیل و شناور والفجر 23 در بندر انزلی به انجام رسید.

      ·          مجریان: دکتر حمید علیزاده و مهندس مجید نادری

·          مهندس میرمحمود سیدولی­ زاده از بخش فیزیک دریا (مدیر گشت)

·          دکتر ابوالفضل صالح و مهندس علی حمزه­ پور از گروه شیمی دریا

·          دکتر ندا مهدی­ پور و مهندس کاظم درویش بسطامی از بخش زیست دریا

·          مهندس حسین باقری از گروه زمین شناسی دریا

·          آقای قاسمی تکنسین فنی

یک روز قبل از آغاز عملیات میدانی در ترانسکت انزلی؛ پس از بررسی مسیر دسترسی به قسمت اصلی تالاب انزلی (تالاب انزلی به دلیل پایین آمدن سطح آب آن به دو قسمت تقسیم شده و دسترسی به قسمت اصلی تالاب را از بندر انزلی بسیار مشکل ساخته است) و انتخاب ایستگاه­ هایی بر روی نقشه تالاب انزلی و همچنین آماده سازی دستگاه CTD و اکسی­متر پرتابل، پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب در بخش اصلی تالاب انزلی مورد اندازه ­گیری قرار گرفتند.

 

 

در این اندازه ­گیری­ ها که صبح روز چهارشنبه مورخه 20/02/1391 توسط دکتر صالح و مهندس سیدولی­ زاده با استفاده از یک دستگاه قایق موتوری صورت پذیرفت، خانم دکتر مهدی­ پور و آقای قاسمی نیز تیم را همراهی نمودند.

 

 

 

 

عصر روز چهارشنبه گروه پس از انجام اندازه ­گیری پارامترهای فیزیکی آب در بخش اصلی تالاب انزلی در ساعات صبح، جهت تجهیز شناور والفجر 23 و آماده کردن آن برای انجام گشت مذکور به اسکله مراجعه نموده و با کمک ناخدا و ملوان شناور مذکور نصب کابل فولادی و فریم ­های لازم برای دستگاه­ های اکوساندر و سونار (ADCP) انجام گردید.

 

 

 

 

صبح روز بعد مورخه 21/02/1391 تیم پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی به همراه ناخدا و یک ملوان عازم دریا شدند. بر اساس برنامه­ ریزی قبلی اندازه­ گیری­ ها و نمونه ­برداری­ ها در ابتدا در دورترین ایستگاه از ساحل در عمق 712 متری انجام ه و سپس به ترتیب ایستگاه ­ها به سمت  ساحل ادامه یافت. اندازه ­گیری پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب دریا  و نمونه برداری از آب دریا در تمامی ایستگاه ها صورت پذیرفت و در ایستگاه ­های 13، 10، 9، 8، 7، 6، 5، 4، 3 و 2 نیز نمونه برداری مغزه 2 متری با استفاده از مغزه ­گیر گرانشی انجام شده و در ایستگاه ­های 6، 5، 4، 3، 2 و 1 نیز نمونه برداری از رسوبات سطحی بستر توسط گرب ون وین صورت پذیرفت.

 

 

 

 

 

  کل این گشت از ساعت 7:30 صبح الی 12 شب به طول انجامید و طی آن  کلیه اهداف پیش بینی شده محقق گردید.

پس از انتقال دستگاه­ ها و نمونه ­ها به آزمایشگاه ایستگاه پژوهشی دریای خزر در شهر نوشهر، داده­ های دستگاهی از CTD  تخلیه شده و همراه با داده­ های بدست آمده از دستگاه سونار (ADCP) و اکسی­ متر و همچنین داده ­های حاصل از تجزیه و تحلیل شیمیایی نمونه­ های آب بدست آمده از گشت تحقیقاتی، جهت انجام مراحل بعدی در اختیار محققین پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی قرار گرفتند.

 

 

  لازم به ذکر است که استخراج داده ­های مربوط به نمونه­ های آب از دیدگاه زیستی و استخراج داده ­های مربوط به نمونه­ های رسوب از دیدگاه زمین شناسی، زیست شناسی و شیمی مستلزم صرف زمانی بیش از چند هفته است و بنابراین این نمونه­ ها برای انجام مراحل بعدی تحقیقاتی به پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در تهران منتقل شدند.

  

بخش اول عملیات میدانی طرح پایش دریای عمان ، فروردین 1391

فاز اول پایش و ارزیابی زیست محیطی دریای عمان به عنوان یکی از مهم ترین منابع آبی و تنها کانال ارتباطی با آبهای آزاد در جنوب شرقی کشور در فروردین 1391 توسط گروه محققین پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی متشکل از تخصص های شیمی تجزیه، شیمی دریا، آلودگی، محیط زیست، فیزیک دریا، زمین شناسی دریا، زیست شناسی دریا و گروه کارشناسان غواص، آغاز شد.

  

   

 

طرح "پایش دریای عمان" در اوایل سال 1390 در پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی آغاز شد . مجری طرح خانم دکتر همیرا آگاه می باشد ودر انجام این طرح 26 نفر از اعضاء هیات علمی و کارشناسان ارشد پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی همکاری دارند.

 

 

 شناخت دقیق سواحل و آب های دریای عمان نیازمند پایش مداوم آن می باشد که در گام نخست اولین مرحله از پایش میدانی با حضور بیش از 15 نفر از اعضاء هیات علمی و کارشناسی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی با تخصص مورد نیاز سواحل و آب های عمان از خلیج پزم تا بندر رمین با تمرکز بر خلیج چابهار مورد بررسی قرار دادند. در گام بعد که در پاییز سال 1391 صورت خواهد گرفت فعالیت های میدانی گسترده تر و تحلیل وضعیت موجود و انجام مانور همکاری با سایر ارگان­ها و ارائه راهکار جهت تسهیل اجرای طرح های دریایی ضمن محافظت بیشتر از محیط دریایی امکان پذیر خواهد شد. گروه محققین پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی یافته های خود را مبنای اجرای عملیات پایش مداوم محیط توسط سنسورها و اطلاعات ماهواره ای قرار خواهند داد.

  

 در این عملیات بررسی مناطق بین جزر و مدی ( تعیین گونه های جانوری و گیاهی و پراکنش آنها)، نمونه برداری از آب و رسوبات بستر (جهت تعیین فاکتورهای متعدد شیمیایی از جمله هیدروکربن های نفتی، فلزات سنگین، کربن آلی و مواد الی، PCBs، مواد مغذی و قلیائیت و...)، پایش زیر سطحی شامل شناسایی و تعیین فراوانی کفزیان و ماهیان، تعیین شیب ساحل و اندازه گیری مشخصات فیزیکی آب به کمک CTD در ایستگاه­ های تعیین شده در برنامه کاری قرار داشت. نتایج یافته های این دوره از پایش در غالب مقالات و کارگاه ­های تخصصی ارائه خواهد شد.

 گشت دریایی در خلیج فارس (بهمن - اسفند 1390)

گشت آموزشی دریایی چند رشته‌ای با حضور 19 نفر از اعضای پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در آب‌های ساحلی خلیج فارس در بوشهر از تاریخ  29 بهمن تا 4 اسفند سال 1390 انجام شد. در این گشت آموزشی متخصصینی از رشته‌های فیزیک دریا، شیمی دریا، زمین‌شناسی و زیست‌شناسی دریا حضور داشتند.

 

در این دوره که در چارچوب آموزش نیروی انسانی متخصص در علوم دریا و در راستای آمادگی برای استفاده از نخستین شناور تحقیقاتی اقیانوس‌شناسی کشور برگزار شد، افراد شرکت کننده با اصطلاحات، تعاریف و سلسله‌ مراتب انجام چنین گشت‌هایی آشنا شدند. در بخش کلاس‌های تئوری که در محل ایستگاه پژوهشی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در بوشهر برگزار شد، شرکت‌کنندگان با برنامه‌ریزی یک گشت دریایی و تفکیک وظایف در یک گشت دریایی آشنا شدند.

 همچنین چگونگی نگارش گزارش‌های مختلف گشت دریایی نظیر گزارش مسیر گشت، گزارش‌‌های علمی هر رشته، گزارش‌های مدیریتی، نمایش داده‌ها و اطلاعات و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی توسط مدرسین مرور شد. در این دوره هر گروه برای آشنایی سایر گروه‌های شرکت‌کننده، انواع پارامترهای مورد نیاز خود و تجهیزات مورد نیاز برای برداشت آنها را توصیف نمودند. در پایان دوره‌ی نظری، افراد شرکت‌کننده گروه‌بندی شدند و  هماهنگ‌کننده گشت، دانشمند ارشد، ثبت‌کننده گشت، تدارکات، مسوولان گروه‌های تحقیقاتی و مسوول ایمنی گشت مشخص و گشت دریایی برگزار گردید.

در مجموع 6 ایستگاه در  آب های ساحلی استان بوشهر برداشت شد. با توجه به محدودیت امکانات، از یک شناور بارج در محدوده‌ی خورهای شهر بوشهر و یک لنج صیادی برای آب های خلیج فارس در این گشت استفاده شد.

 

لازم به توضیح است که انجام این گشت با همکاری و مساعدت مدیریت محترم بندر بوشهر و بویژه جناب آقای مهندس فقیری، نیروی انتظامی و فرماندهی مرزبانی استان بوشهر، بندر عامری و بندر رستمی امکان‌پذیر گردید که در اینجا از همه‌ی این عزیزان بسیار سپاسگزاریم.   

  

 

   تهیه کننده: دکتر ابوالفضل صالح و مهندس علی حمزه­ پور از گروه شیمی دریا

کلیه حقوق این پورتال متعلق به پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی است.
طراحی پورتال و بهینه سازی (SEO) : شرکت راهبر