EN       : انتخاب زبان
   صفحه اصلی |  اعضای هیأت علمی |  برنامه های علمی | ورود به سايت  |  تماس با ما
 متن خبر
توسط مرکز اقیانوس شناسی خلیج فارس (بوشهر) برگزار شد: نشست مجازی «اکوسیستم­های حرا و توسعه پایدار»

 

 

به مناسبت روز جهانی حفاظت از اکوسیستم های مانگرو، نشست مجازی تخصصی «اکوسیستم­های حرا و توسعه پایدار» برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، در این نشست مجازی علمی که با همت مرکز اقیانوس شناسی خلیج فارس(بوشهر) و با حضور جمعی از متخصصان، اساتید و دانشجویان حوزه علوم دریایی و محیط زیست، سه شنبه 7 مرداد 1399 برگزار گردید،  ضمن تاکید بر تلاش در افزایش آگاهی نسبت به اهمیت این اکوسیستم­ها و تهدیدات آنها، تبادل آخرین دستاوردهای علمی و همچنین ارایه راهکار در خصوص حفاظت از آنها به بحث و تبادل نظر گذاشته شد.

در آغاز این نشست، دکتر فرهاد قلی نژاد مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر در خصوص اهمیت جنگل­های مانگرو با توجه به تاثیرگذاری در آب و هوا، زیستگاه مناسب برای بسیاری از آبزیان و ایجاد جاذبه گردشگری، سخنرانی نمود و مطالب به شرح زیر تشریح کرد.

- مخاطرات زیست محیطی و ورود آلاینده­ها از کشورهای حاشیه خلیج فارس و افزایش نگرانی­ها برای حفظ جنگل­های مانگرو

- اشاره به تدوین برنامه­هایی برای اقدامات پیشگیرانه از ورود فاضلاب­های صنعتی و غیرصنعتی به منطقه حفاظت شده نایبند، بطوریکه طی سال آینده هیچ فاضلاب پالایشگاهی وارد مانگرو نخواهد شد.

- اشاره به ابلاغیه ریاست محترم جمهور به استانداران استان­های ساحلی جهت حفظ خوریات و جلوگیری از ساحل سازی و تجاوز به خوریات بطوریکه از هرگونه تصرف عدوانی به خوریات باید جلوگیری شود.

- تشکر از سازمان­های مردم نهاد و دوستداران محیط زیست برای نهالکاری و توسعه جنگل­های مانگرو در استان بوشهر

- احداث سه نهالستان حرا برای تولید نهال حرا با همکاری سازمان­های مردم نهاد و صنعت

- بیان این نکته که یکی از راهکارهای مهم برای حفظ جنگل­های مانگرو اعلام این مناطق به عنوان مناطق حفاظت شده محیط زیستی، می­باشد. مساحت وسیعی از جنگل­های مانگرو توسط سازمان محیط زیست حفاظت می­شوند مانند پارک ملی نایبند، پارک دریایی نخیلو و منطقه حفاظت شده مند

- از آنجا که این جنگل­ها در زیستگاه­های تالابی قرار دارند و مشمول قانون ابلاغ شده در سال 1396 برای حفاظت و مدیریت تالاب­های محیط زیست می­شوند؛ بنابراین طبق آیین نامه اجرایی هرگونه تخریب و آلودگی محیط زیستی در تالاب­ها و جنگل­های مانگرو ممنوع و دارای مجازات می­باشد.

- ابراز امیدواری نسبت به اجرای این قوانین و همکاری همه ارگان­های دریایی، دانشگاه­ها و مراکز علمی و  دریایی در جهت تعریف پروژه­های مطالعاتی برای توسعه و حفظ جنگل­های حرا که نه تنها شاهد تخریب  جنگل­ها نباشیم بلکه شاهد توسعه و افزایش مساحت آنها در سواحل زیبای خلیج فارس باشیم.

- تشکر و قدردانی از مرکز اقیانوس شناسی بوشهر جهت برگزاری این نشست در شرایط خاص کنونی.

 

در ادامه دکتر مریم قائمی عضو هیات علمی پژوهشگاه و رئیس مرکز اقیانوس شناسی خلیج فارس (بوشهر) درباره «مطالعه شیمی کربنات در اکوسیستم­های مانگرو شمال خلیج فارس (استان بوشهر)» به ارایه سخنرانی پرداخت در خصوص موارد زیر بیاناتی را ارایه نمود.

-          معرفی، اهمیت و تهدیدات اکوسیستم­های مانگرو

-          پدیده اسیدی شدن اقیانوس­ها

-          تشریح سیستم کربنات آب دریا و پارامترهایی که به این منظور باید مورد مطالعه قرار گیرد.

-          جنگل­های مانگرو از طریق واکنش­های بیوژئوشیمیایی طبیعی که در خاکشان اتفاق می­افتد به کنترل اسیدی شدن آب­های مجاورشان کمک می­کنند.

-          ارائه یافته­های آخرین مطالعات صورت گرفته در این زمینه

-          ارائه نتایج مطالعات انجام شده در پژوهشگاه اقیانوس شناسی بر روی سیستم کربنات در جنگل­های مانگرو استان بوشهر

-          با توجه به عدم وجود سابقه مطالعاتی بر روی شیمی کربنات در جنگل های مانگرو خلیج فارس، نتایج این تحقیق می­تواند پایه­ای جهت مطالعات آتی باشد.

-          نتایج مطالعه شیمی کربنات در سه اکوسیستم حرای استان بوشهر نشان داد جنگل حرای نایبند به دلیل مجاورت با تاسیسات نفتی وضعیت مطلوبی ندارد.

-          فاکتور اشباعیت آرگونیت در جنگل مانگرو نایبند زیر یک بود که نشان دهنده شرایط زیر اشباع بود و در این شرایط موجودات دارای اسکلت کربناتی در معرض تهدید قرار می گیرند. همچنین pH در این جنگل نسبت به دو حرای مل گنزه و بردستان اسیدی تر بود.

-          پیشنهاد: با توجه به اینکه جهت مطالعه و برآورد وضعیت اسیدی شدن و شیمی کربنات منطقه نیاز به سر­ی­های زمانی بلند مدت وجود دارد، باید این جنگل­ها به صورت فصلی و سالیانه پایش شوند. همچنین پاسخ زیستی ارگانیسم­های موجود در این مناطق نیز مطالعه شود.

 

سومین سخنران این نشست علمی دکتر مهدی قدرتی شجاعی عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس بود که در خصوص «بررسی وضعیت فعلی و نقش اکوسیستم­های مانگرو ایران در مقابله با اثرات تغییر اقلیم» مطالعات خود را با حمایت مالی سازمان حفاظت محیط زیست انجام شده، به شرح زیر تشریح نمود.

- بیان پیشینه شناسایی و گزارش درختان حرا در سواحل بحرین در حدود سه قرن پیش از میلاد

- دفع نمک از برگهای حرا و مقاومت فیزیولوژیکی آنها در برابر دمای بالا از مهمترین عوامل بقا گیاهان حرا در خلیج فارس می­باشد.

- بیشترین پوشش طبیعی جنگل­های مانگرو در قشم و بیشترین پوشش مصنوعی در بوشهر می­باشد.

- جنگل­های حرا بیش از 300 گونه جانوری و گیاهی را در خلیج فارس بطور مستقیم حمایت می کنند.

- میزان رسوب­گذاری در خلیج فارس بالاست و یک سوم آن ناشی از گرد و غباری است که از عربستان و عراق منشا می­گیرد که روی شیمی آب تاثیرگذار است.

- آنچه اهمیت جنگل­های مانگرو را در بحث تغییرات اقلیم نشان می­دهد توانایی گیاهان ساحلی بویژه مانگروها در ترسیب و ذخیره کربن است. اکوسیستم­های مانگرو بیش از ده برابر گیاهان خشکی کربن را در خاک اطراف حفظ می­کنند.

- ارایه نتایج پژوهش صورت گرفته در خلیج فارس و دریای عمان در مناطق نایبند، قشم، خمیر، سیریک به منظور سنجش پارامترهای تراکم، ارتفاع گیاهان، کربن، نیتروژن و ایزوتوپ­های کربن و نیتروژن موجود در رسوبات

·         بالاتر بودن میزان ذخیره کربن در گیاهان منطقه دریای عمان با توجه به ارتفاع و قطر بیشتر گیاه

·         میانگین کربن ذخیره شده در گیاهان حاشیه جنوبی بسیار کمتر از حاشیه شمالی خلیج فارس بود.

-   ارایه دلایل عمده بالا بودن کربن در جنگل­های ایران

·         مسیر جریان آب با حجم بالای مواد آلی در سواحل شمالی خلیج فارس

·         بالا بودن سطح آب در سواحل شمالی باعث غوطه­وری بهتر برای گیاه و کاهش شوری می­شود.

- مقایسه سرعت رسوبگذاری و بالا آمدن آب خلیج فارس با استناد به پژوهش­های صورت گرفته؛ که نشان می­دهد جنگل­های مانگرو به سمت عرض­های جغرافیایی بیشتر گسترش می­یابند.

- قدردانی و تشکر از افرادی­که برای کاشت و نگهداری جنگل­های حرا تلاش می­کنند.

- ارایه پیشنهاد برای لایروبی یا ایجاد کانال در منطقه مانگرو خلیج نایبند با توجه به ساکن بودن آب در قسمت­های انتهایی جنگل مذکور

 

سپس دکتر فریدون عوفی عضو هیات علمی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران در خصوص «ریخت سنجی و تعیین تراکم پوشش­های جنگلی حرا در جنوب کشور» سخنرانی کرد و در ادامه موضوعات مورد بحث در مطالعات خود را به شرح زیر تشریح نمود.

- این پژوهش طی دوره 4 ساله با همکاری اداره کل حفاظت محیط زیست در استان­های جنوبی و سازمان مناطق آزاد قشم و چابهار انجام شد.

- جنگل­های مانگرو، آبسنگ­های مرجانی و علف­های دریایی مهمترین اکوسیستم­های ساحلی دریایی هستند، که به لحاظ گسترش و توزیع جغرافیایی مانگروها از اهمیت بیشتری برخوردارند.

- کمترین حلقه­های زنجیره غذایی در جنگل­های حرا وجود دارد و علی رغم اینکه دارای بیشترین تنوع و حضور گونه­ها بعد از مرجان­ها می­باشند؛ این زنجیره­های غذایی کوتاه یکی از نقاط ضعف جنگل­های مانگرو در برابر تهدید می­باشد.

- اشاره به ناحیه بندی زیستگاهی و روند تکاملی رویشگاهی جوامع مانگرو

- از مهمترین عواملی که جنگل­های دست­کاشت موفقیت آمیز نیستند عدم انتخاب صحیح سایت کاشت می­باشد، که باعث کند شدن روند تکامل گیاه و قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی مثل آلودگی­ها و سیلاب­ها قبل از پایداری گیاه در بستر خود می­گردد.

- ناحیه بندی و اشکوب بندی گونه­های مانگرو در ناحیه ساحلی

- تنوع در ریشه­های هوایی و فرم ایستایی درختان مانگرو

- ساختار تراکم پوشش و ریشه درختان مانگرو به عنوان تله­های طبیعی برای پسماندهای پلاستیکی عمل می­کنند. مطالعات صورت گرفته در 12 ایستگاه نشان داد که به تله افتادن این پسماندهای پلاستیکی در موارد بسیاری باعث خفگی ریشه شده است.

- عمدتاً دو نوع تیپ بندی زیستگاهی رویشگاه­های مانگرو در ایران وجود دارد: لاگونی و باریری

- از مهمترین دستاوردهای این پژوهش شناسایی درختان تنومند و کهنسال (شاخص پایه­ی مادری ذخیره گاه) که با استفاده از راهنمایان بومی و ساکنین محلی صورت گرفت و با همکاری سازمان میراث فرهنگی و سازمان جنگل­ها و مراتع ثبت شد و کد ملی به آنها تعلق گرفت.

- شناسایی 9 نوع تنه­ی درخت برای مانگروهای ایران با استفاده از شاخص­های ریخت سنجی درختان (ارتفاع، قطر برابر سینه، ارتفاع سینه، سطح تاج پوشش، سن و ریشه زایی)

- 38% از 10 منطقه رویشگاه­های طبیعی ایران و 73% از تعداد 11 منطقه رویشگاهی دست کاشت در معرض خطر آسیب و تهدید تخریب قرار دارند.

- مهمترین عوامل تهدید و تخریب زیستگاه­ها و ایجاد کننده استرس های محیطی شامل موارد زیر می­شوند:

o         ورود پساب خانگی و صنعتی به زیستگاه

o         تخلیه پسماند خانگی و کارگاهی در زیستگاه

o         عدم انتخاب صحیح مناطق و اراضی کاشت

o         کاهش زمان ماند آب و غرقابی نشدن در زمان مد

o         قطع ارتباط با دریا و خفگی ریشه­های هوایی

Ø       پیشنهاد: تعیین روز ملی حرا در سالروز تولد حکیم و اندیشمند ایرانی ابوعلی سینا

 

دکتر امیر وزیری­زاده عضو هیات علمی پژوهشکده خلیج فارس دانشگاه خلیج فارس نیز در این نشست، در خصوص «بررسی سلامت زیستگاه­های حرای استان بوشهر با استفاده از تنوع گونه­ای پرتاران (مقایسه سه زیستگاه بردستان، مله گنزه و بیدخون)» مطالعات خود را ارایه و سرفصل های مورد بحث را برابر جزئیات زیر عنوان نمود.

- اهمیت مانگروها در چرخه­های طبیعی زیستی

- گستره­ی پراکنش جنگل­های سراسر جهان

- ارائه مطالعه صورت گرفته در زمینه بررسی جنگل­های مانگرو نایبند (بیدخون و بساتین)، مل­گنزه و بردستان توسط تیم تحقیقاتی

- نگرانی­های بین المللی در مورد انقراض و از بین رفتن تنوع زیستی اکوسیستم­های طبیعی

- به مخاطره انداختن زیستگاه­های مختلف ساحلی بواسطه رشد جمعیت، توسعه شهرنشینی و آلودگی­های بشرزاد

- فعالیت­های مرتبط با اکتشاف، استخراج و تأسیسات پالایشگاهی در خلیج فارس، آلودگی­های صنعتی و غیرصنعتی، تخریب سواحل و تردد کشتی­های تجاری، نظامی و صیادی محیط زیست خلیج فارس از جمله مانگروها را با استرس و آلودگی­های بالا مواجه می­کند.

- مخاطرات مانگروهای استان بوشهر:

·         احاطه شدن توسط تاسیسات پالایشگاهی، اداری و مسکونی

·         ورود فاضلاب به اکوسیستم­های ساحلی

·         گردشگران

- خشک شدن و کاهش پوشش جنگلی درختان حرا، هجوم گیاهان مهاجم و افزایش پوشش جلبک­های رشته­ای از علائم ایجاد خطر برای مانگروها می­باشد.

- در مطالعه صورت گرفته از کفزیان بعنوان شاخص ارزیابی اکولوژیکی جنگل­های مانگرو در مناطق مذکور استفاده گردید.

- در بین کفزیان پرتاران بزرگترین رده از شاخه کرم­های حلقوی هستند که با داشتن طیفی از جانوران حساس و مقاوم در برخی تاکسونها گروه­هایی شناخته شده هستند، که به سرعت بر آشفتگی­های محیطی واکنش نشان می­دهند. از این رو در این بررسی از این گروه استفاده گردید.

- نتایج مطالعه نشان دادند که جنگل­ مانگرو بردستان، تحت تاثیر فعالیت­های انسانی دارای وضعیت نامطلوب می­باشد. در این بررسی مل گنزه وضعیت مطلوبی را در مقایسه با سایر مناطق نشان داد که ممکن است با ادامه فعالیت­های نفتی در منطقه، آن نیز در سال­های آینده مورد تهدید آلودگی­ها واقع شود.

- در این مطالعه، پتانسیل اکسیداسیون- احیاء در حرای بیدخون و بردستان منفی بود که نشان دهنده شرایط هایپوکسی و کمبود اکسیژن در این اکوسیستم­ها می­باشد.

- تنوع گونه­ها در بردستان و بیدخون کمتر بود که نشان دهنده­ی استرس و آلودگی در منطقه هستند.

- پیشنهاد: تشکیل کارگروهی شامل پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی، دانشگاه­های دریایی، سازمان شیلات و ارگان­های دریایی به منظور پایش و حفاظت از این جنگل­های ارزشمند

 

پس از سخنرانی دکتر وزیری زاده دکتر غلامرضا محمدپور عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی با ارایه سخنرانی در خصوص «سنجش از دور جنگل های حرا» جزئیات مورد مطالعه در این تحقیق را تحت عناوین مشروحه بیان نمود.

- بیان نقش جنگل­های حرا، در حفظ زیست بوم و رونق اقتصادی و اجتماعی هر جامعه ساحلی و بهره­گیری از دانش و تجهیزات سنجش از دور، به طور منظم و دقیق برای پایش آنها

- از طریق تکنیک سنجش از دور، امکان تخمین سطح پوشش جنگل­های حرا، تشخیص بیماری­های احتمالی آن­ها، مشاهده­ی تجاوز و یا جنگل­زدایی و پایش ترکیب شیمیایی و محتویات آب منطقه برای پژوهشگران و در نتیجه سیاست گذاران فراهم می­آید.

- اشاره به این نکته که تنها بهره­گیری از تصاویر ماهواره­ای برای پایش جنگل­های حرا کافی به نظر نمی­رسد. چرا که آبراهه­های بین این مناطق برای حسگرهای ماهواره، حتی ماهواره­های با تفکیک بالا، بیش از حد باریک بوده و امکان تداخل سیگنال و خطا در تشخیص، بسیار زیاد است. پژوهشگاه ملی اقیانوس­شناسی و علوم جوی کشور، با در اختیار داشتن دستگاه اسپکترومتر Thorlabs CCS 200/M و پهپاد، قادر است با تفکیک بسیار بالایی نمونه­برداری­های چند طیفی نوری را در این مناطق انجام دهد. با در اختیار داشتن داده­های نوری چند طیفی از این مناطق، می­توان تصاویر ماهواره­ای را کالیبره نمود. بنابراین، بررسی ویژگی­های طبیعی و زیستی جنگل های حرا و ترکیبات شیمیایی محتویات آب آنها با دقت بسیار بالا و به طور گسترده و هم زمان، قابل دستیابی خواهد بود.

در ادامه همچنین دکتر مهدی محمودپور عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر درباره «حرا و پزشکی» مطالبی را ارایه و به تفسیر نکات زیر پرداخت.

- مانگروها در طی میلیون­ها سال تکامل تحت تأثیر عوامل محیطی بسیار شدیدی مانند امواج متلاطم دریاها و پاتوژن­های مختلف قرار گرفته­اندکه باعث استحکام این گیاهان و تبدیل آنها به یک منبع بسیار مهم دارویی گردیده است.

- انواع ترکیبات شناخته شده در درختان مانگرو عبارتند از: ترکیبات هتروسیکلیک، آروماتیک، آلکالوییدها، لیگنین­ها، پلی­ساکاریدها، آنتوسیانین­ها و تنین­ها و ...، مشتقات زیادی از این ترکیبات در گروه­های مذکور قرار می­گیرند که هرکدام از آنها می­توانند در زمینه درمان بیماری­ها در حیطه پزشکی معجزه­گر باشند.

- اوایل دهه 80 شمسی به­دلیل فعالیت­های نفتی در مناطق نزدیک به جنگل­های مانگرو در سواحل کشور، دانشگاه علوم پزشکی تحقیقات خود را در زمینه­ی "اثرات پزشکی گیاهان مانگرو در طب سنتی و مدرن" آغاز کرد که نتیجه آن منجر به تألیف کتابی با همین عنوان گردید.

- از جمله ترکیبات شناسایی شده که در طب سنتی توسط بومیان استفاده گردیده است در ادامه به تفکیک گونه­ی گیاه ذکر می شود:

·         Acanthus ilicifolius : برای درمان آسم، بیماری­های فلج کننده، سالک، هپاتیت و کاهش دردهای روماتیسمی، ادرار آور و دارای خواص ضد انگلی

·         Aegiceras coriculatum: در درمان آسم، دیابت و کاهش دردهای روماتیسمی

·         Avicennia officinali: درمان اختلالات جنسی، ادرارآور، درمان هپاتیت و جزام

·         Lumnitzera racemose: درمان آسم، دیابت و گزش مارهای سمی و جلوگیری از بارداری و سقط جنین

·         Rhizophora Mangle : در درمان دردهای وسکولار، عفونت­های قارچی و انگلی، اسهال، فیل­پایی، مالاریا و گندزدایی زخم های پوستی

·         Rhizophora mucronata: درمان فیل­پایی، هماتوم، هپاتیت و کاهش تب

- مطالعات نشان دادند که عصاره­های مختلف این گیاه دارای خواص ضد میکروبی بر روی باکتری­های گرم مثبت و گرم منفی و ویروس­ها هستند و حتی برخی از آنها اثر مهارکننده بر روی ویروس HIV دارند که می­تواند گزینه مناسبی برای درمان و بهبود این بیماری باشد. همچنین مطالعات In-vivo و In-vitro نشان داد که عصاره­های این گیاه در درمان بیماری­های قارچی و انگلی موثر هستند.

- بررسی ترکیبات استخراج شده از این گیاه با پایه آلکالوئیدی نشان داد که این گیاه دارای مخازن عظیمی برای درمان سرطان می­باشد.

- همچنین مطالعات تأیید کننده­ی نقش این گیاه در درمان بیماری­های خودایمنی و دیابت هستند.

- از آنجا که گونه غالب سواحل کشور ما Avicennia marina است، مطالعات بیشتری توسط دانشگاه علوم پزشکی بوشهر بر روی این گونه صورت گرفته است.

·         مطالعه­ای برای اولین بار در سال 83 به منظور بررسی خواص ضد میکروبی این گیاه بر روی باکتری­های گرم مثبت و منفی انجام شد که نشان داد عصاره­ی برگ­های این گیاه می­تواند سه سویه میکروبی را کنترل کند.

·         بررسی­های بعدی خواص ضد ویروسی این گونه را تأیید کرد.

·         مطالعه اخیر در سال گذشته بر روی یک سویه خاص که بسیار مقاوم است و نسبت به تمام آنتی باکتری­ها مقاومت دارد و در ICU باعث مرگ و میر بیماران می­گردد، صورت گرفت و تأثیر عصاره­ی خاصی از این گیاه بر روی باکتری مذکور مشاهده گردید.

·         حدود 12 ترکیب فعال از این گونه استخراج شده است و مطالعات صورت گرفته نشان می­دهد که گیاه دارای خاصیت ضد ویروسی، ضد باکتری، ضد قارچی، ضد آنتی اکسیدانتی و کاهندگی قند خون می­باشد.

·         تشکر از مرکز اقیانوس شناسی بابت دعوت به این وبینار

 

و در نهایت دکتر بابک مرادی از پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی نیز در خصوص «تعیین پاسخ های فیزیولوژیک و مولکولی گیاه حرا به آلودگی­های نفتی» سخنرانی نمود و در ادامه جزئیات ارایه خود را در قالب موارد ذکر شده تشریح نمود.

- تعریف گیاهان مانگرو بر اساس ویژگی­های پایه­ای مانند ریخت شناسی (داشتن ریشه های هوایی یا پنوماتوفورها)، ساز و کارهای فیزیولوژیک (جلوگیری از جذب نمک یا توانایی دفع آن) و روش تکثیر (زنده زایی یعنی بذر گیاه فاقد دوره خواب است)

- در این پژوهش بذرهای گیاه حرا در معرض غلظت­های مختلف آلودگی نفتی قرار گرفت و مطالعات فیزیولوژیک بر روی اندازه گیری فعالیت آنزیم ها، بیان ژن­ها، وضعیت پروتئین ها و متابولیت های گیاه   انجام گردید.

- تغییرات بیان حدود 20 ژن در دو بازه­ی زمانی 2 و 4 ماهگی گیاه بررسی گردید.

- زیست توده (وزن خشک و تر) ساقه، ریشه و برگ گیاه اندازه گیری شد و مشخص گردید که با افزایش میزان آلودگی نفتی بیومس برگ بشدت کاهش می یابد، در حالیکه به قطر ریشه افزوده می­گردد.

- این بررسی نشان داد تولید کلروفیل کاهش یافته است در حالیکه پیش ساز آن همچنان سنتز می­شود. این نشان دهنده گسستگی در مسیر بیوسنتزی کلروفیل است.

- در بررسی­های فیزیولوژیک برخی آنزیم­های آنتی اکسیدانت سنجیده شد که افزایش فعالیت را در ریشه گیاه نشان دادند و تا حد زیادی تولید رادیکال­های آزاد را محدود کردند.

- بررسی بیان ژن نشان داد که تغییرات بیان ژن در برگ­ها بیشتر از ریشه بود، ژن­های برگ­های گیاه چهارماهه حرا نسبت به ریشه­ها تغییرات بیان بیشتری نشان داد.

- پروفایل پروتئینی و متابولوم گیاه نیز نشان از تحریک آنزیم های تنفسی در ریشه گیاه داشت.

 

در خاتمه این نشست دکتر قائمی، ضمن تشکر از سخنرانان و شرکت کنندگان، ابراز امیدواری کرد که نتیجه این نشست به افزایش دانش و نیز تلاش­ در جهت حفاظت از اکوسیستم­های مانگرو مفید و موثر واقع گردد.