EN       : انتخاب زبان
   صفحه اصلی |  اعضای هیأت علمی |  برنامه های علمی | ورود به سايت  |  تماس با ما
 متن خبر
گزارش برگزاری نشست تخصصی بررسی رخداد سونامی مکران در هفتادمین سال وقوع

 

نشست تخصصی سونامی مکران به مناسبت هفتادمین سال وقوع آن با حضور رییس پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی، معاون پیش بینی و پیشگیری سازمان مدیریت بحران، نماینده دفتر منطقه ای یونسکو، رییس مرکز پیش بینی زلزله پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، رییس مرکز لرزه نگاری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران و جمعی از مسئولان و اساتید دانشگاه در پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، دکتر حاجی زاده ذاکر رییس پژوهشگاه هدف این نشست را تبادل اطلاعات علمی و تخصصی در زمینه سونامی عنون کرد و گفت تاکنون سونامی های زیادی در دنیا رخ داده است، اما بیشترین تلفات مربوط به اقیانوس هند بوده است.

وی با بیان این که این نشست تخصصی به توصیه یونسکو انجام شد، اظهار کرد: اکنون در بسیاری از کشورهای منطقه اقیانوس هند این نشست به طور هم زمان برگزار می شود.

وی گفت:سونامی از جمله بلایای طبیعی است که مناطقی از ایران را تهدید می کند؛ البته این خطر بیشتر متوجه اقیانوس هند و بخش ساحلی آن است.

حاجی زاده ذاکر ادامه داد: سونامی بعد از زلزله بالای هشت ریشتر رخ می دهد که در این حالت موج بزرگی ایجاد و به سمت ساحل حرکت می کند و مناطق زیادی را به زیر آب می برد.

حاجی زاده ادامه داد: بر این اساس سامانه هشدار سونامی دراقیانوس هند شکل گرفت که ایران نیز با توجه به قرارگیری در کنار این اقیانوس فعالیت های مناسبی را انجام داده است.

وی گفت: ایجاد پنل تخصصی سونامی در ایران که سازمان مدیریت بحران وزارت کشور، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی، سازمان نقشه برداری و سازمان هواشناسی عضو هستند ب مسایل مربوط به سونامی مکران را بررسی می نماید.

وی افزود: تاسیس مرکز ملی پیش بینی و مخاطرات دریایی، شبیه سازی عددی سونامی مکران و جمع آوری اسناد تاریخی مربوط به سونامی مکران در اقیانوس هند از دیگر اقدامات پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در این زمینه است.

 

سونامی مکران در سال 1324 (1945) اتفاق افتاد. این سونامی در پی زمین لرزه ای به بزرگی 8.1 ریشتر در نتیجه گسیختگی و رانش گسل مکران در بخشی از شرق منطقه رخ داد که امروزه بخشی از سواحل پاکستان محسوب می شود.به دلیل اهمیت موضوع در چند سال اخیر پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی تحقیقات زیادی بر روی گسل مکران و تحولات جوی و زمین شناسی از بندر گوادر در پاکستان تا بندر قشم در ایران و احتمال وقوع دوباره سونامی انجام داده است که بر اساس تحقیقات و یافته های علمی برروی گسل مکران در دریای عمان، وقوع زلزله و در نتیجه آن پدیده سونامی در این دریا محتمل است.

دکتر سعیدی، معاون پیش بینی و پیشگیری سازمان مدیریت بحران کشور نیز در این نشست با تشکر از فعالیت های علمی انجام شده در خصوص مدلسازی سونامی در کشور، آموزش عمومی و فرهنگ سازی به ویژه در جوامع محلی ساحل نشین کشور را در زمینه اقدامات در زمان رخداد سونامی را بسیار مهم ارزیابی کرد و خواستار توجه همه سازمان ها به این موضوع شد.

وی همچنین مدیریت بحران در صورت رخداد را،  مهم ارزیابی کرد و بر بهره گیری از تجارب بین المللی برای مدیریت این بحران ها تاکید نمود.

همچنین دکتر علی مرادی رییس مرکز لرزه نگاری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران گفت: 111 ایستگاه لرزه نگاری در کشور وجود دارد، تا سال گذشته این ایستگاه ها در مناطق پرجمعیت نصب می شد اما از سال گذشته تاکنون 3 ایستگاه در استان سیستان و بلوچستان نصب و راه اندازی شده است.

وی افزود: این ایستگاه ها با باند پهن فعالیت می کنند و توانایی این را دارند که از اطلاعات به دست آمده از آنها زلزله شبیه سازی شود.

به گفته وی با همکاری پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، زلزله های بالای 6 ریشتر را در کمتر از دو دقیقه تعیین محل می کنیم.

همچنین دکتر محمد مختاری رییس مرکز پیش بینی زلزله پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله گفت: از رخداد زمین لرزه و سونامی در منطقه مکران اطلاعات کافی در دست نداریم.

وی افزود: در مورد سونامی مکران در واقع دو صفحه به هم فشار می آورند و صفحه ایران در برابر این فشار مقاومت می کند که این باعث شده صفحه اقیانوسی به زیر آن رود اما اینکه کدام گسل زلزله و سونامی ایجاد می کند اطلاع کافی در اختیار نداریم.

مختاری ادامه داد: گسل های شاخه ای زیادی وجود دارد که به شدت سونامی کمک می کنند. محاسبات نشان می دهد اگر سونامی رخ دهد ارتفاع آب حداقل تا 15 متر بالاتر می آید.

وی تاکید کرد: هیچ سیتسمی در اختیار نداریم که سونامی را کنترل کنیم و هیچ سیستم لرزه ای نداریم که وقوع زمین لرزه را بررسی کنیم ، اینها باید مورد توجه جدی مسوولان قرار گیرد.

مختاری گفت: بر اساس برنامه ای که در دست داریم قرار است 200 دستگاه لرزه نگاری با فاصله یک کیلومتری در خشکی و 110 دستگاه در دریا نصب کنیم تا بتوانیم با استفاده از داده های این دستگاه ها اطلاعات خود را افزایش دهیم.

 نیلوفر صادقی نماینده دفتر منطقه ای یونسکو در تهران گفت:هر چند سونامی سال 2004 اقیانوس هند تاثیر قابل توجهی بر سواحل ایران و پاکستان نداشت اما این منطقه به هیچ وجه از خطرات سونامی ایمن نیست.

وی گفت: زلزله و سونامی فاجعه باری که در سال 2004 در اقیانوس هند رخ داد موجب جان باختن بیش از 230 هزار انسان و آوارگی بیش از یک میلیون و 600 هزار نفر در منطقه اقیانوس هند شد و خسارات اقتصادی به ارزش حدود 14 میلیارد دلار وارد کرد.

وی ادامه داد: به دنبال این فاجعه کمیسیون بین دولتی اقیانوس شناسی یونسکو موظف شد تا نسبت به طراحی و اجرای یک سیستم هشدار و کاهش خطر سونامی در اقیانوس هند اقدام کند.

وی افزود:این سیستم نهایتا پس از هشت سال همکاری بین المللی در 21 مارس 2013 توسط گروه ارائه دهندگان خدمات سونامی که کشورهای استرالیا، هند و اندونزی آن را ایجاد کرده اند به طور کامل راه اندازی و عملیاتی شد.

صادقی تاکید کرد: از آنجا که سونامی ها فراتر از مرزهای یک کشور رخ می دهد، همکاری بین دولتی برای هماهنگی هشدار سونامی، بالا بردن سطح آگاهی و آمادگی اجتماعی و تقویت ظرفیت های کشورها از طریق انجام تحقیقات علمی، برگزاری کارگاه های آموزشی و توسعه منابع اطلاعاتی بسیار ضروری است.

وی تاکید کرد: با توجه به خطر ناشی از منطقه فرورانش مکران، کشورهای شمال غرب اقیانوس هند تصمیم به تشکیل یک کارگروه منطقه ای گرفتند. این کارگروه تحت نظارت «گروه هماهنگی بین دولتی سامانه هشدار و کاهش اثرات سونامی اقیانوس هند» تاسیس شد و ماموریت آن ارزیابی قابلیت ها و الزامات مورد نیاز برای ارائه خدمات بی واسطه هشدار سونامی و کاهش اثرات آن است.

وی ادامه داد: پس از تشکیل اجزای مختلف سامانه هشدار و کاهش خطرات سونامی در اقیانوس هند، گروه هماهنگی بین دولتی توجه بیشتر خود را بر آگاهی و آمادگی اجتماعی برای اطمینان از واکنش مناسب مردم به هشدار سونامی متمرکز کرده است زیرا عموم کارشناسان اعتقاد دارند سیستم های هشدار سونامی تنها در صورتی موثر است که جوامع آسیب پذیر درک مناسبی از هشدار و نحوه واکنش نشان دادن به آن داشته باشند.

نماینده دفتر منطقه ای یونسکو در تهران افزود: در این زمینه گروه هماهنگی بین دولتی یونسکو پروژه ای را با حمایت کمیسیون اقتصادی و اجتماعی آسیا و اقیانوسیه سازمان ملل متحد با هدف اطلاع رسانی در زمینه سونامی سال 1945 آغاز کرد که خروجی این پروژه روایت شاهدان عینی سونامی سال 1945 در قالب یک کتابچه بوده که توسط مرکز اطلاعات سونامی اقیانوس هند در جاکارتا، اندونزی منتشر شده است که اکنون به زبان اردو، عربی، انگلیسی و فارسی ترجمه شده است.

وی گفت: دو ماه پیش 193 عضو سازمان ملل متحد دستور کار جدید توسعه پایدار را به اتفاق آرا به تصویب رساندند، دستور کار 2030 آینده ای بهتر، امن تر و سبزتر را به همه نوید می دهد

محمد حسین کاظمی نژاد رییس پژوهشکده مهندسی و فناوری دریای پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی گفت: با اطلاعاتی که از سونامی وجود دارد مدلسازی وقوع آن انجام شده است.

 افزود: با توجه به اهمیت موضوع سونامی مکران و داشتن اطلاعات لازم در این زمینه کمیسیون بین دولتی اقیانوس شناسی یونسکو چهار سامانه هشدار سریع سونامی را ایجاد کرد که تقریبا سراسر جهان را پوشش می دهد.

وی اظهار کرد: 28 کشور از جمله ایران اطلاعات این سامانه ها را دریافت می کنند که کشورهای هند، اندونزی و استرالیا بعد از وقوع هر زلزله بالای 6 ریشتر موظفند 5 دقیقه بعد از دریافت آن بولتن مخصوص آنرا تهیه کنند و برای سونامی 10 دقیقه بعد از وقوع باید بولتن را تهیه و منتشر کنند.

کاظمی نژاد گفت: پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی وعلوم جوی به عنوان نماینده ایران اطلاعات این سه مرکز را دریافت می کند که بر اساس این اطلاعات موفق به مدلسازی عددی سونامی شده ایم.

وی با بیان اینکه هدف مدلسازی داشتن اطلاعات، نقشه های آبگرفتگی و راه های فرار است، افزود: برای همکاری بیشتر باید برنامه مشترک برای کشورها تهیه شود البته هر کشور و منطقه مدل مخصوص به خود را می طلبد.

همچنین در این نشست دکتر محمود اکبرپور مدیر گروه اقیانوس شناسی ساحلی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، گزارشی از مطالعات انجام شده در خصوص مدلسازی رخداد زمین لرزه در گسل مکران  و اثرات آن بر بخش های مختلف سواحل جنوب کشور ارایه داد.

وی با اشاره به سرعت بالای حرکت سونامی به سوی سواحل اظهار داشت: از زمان رخداد زلزله در گسل مکران تا رسیدن اولین موج به ساحل کشور، زمان بسیار کوتاهی وجود دارد و به همین دلیل کشور باید به دنبال یک سامانه بومی در این خصوص باشد و نمی توان منتظر اعلام هشدار از سوی نهادهای بین المللی ماند چرا که زمان بسیاری را از دست می دهیم.


 


ایجاد کننده : khabar
تاریخ انتشار : شنبه 14 آذر 1394
تعداد بازدید : 1266

بازگشت

  
کلیه حقوق این پورتال متعلق به پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی است.